18 Qershor 2021

Krijohet mikroçipi më i vogël dhe më i fuqishëm në botë

New York, 7 maj - IBM njoftoi se ka krijuar një çip 2-nanometër, mikroçipi më i vogël dhe më i fuqishëm i zhvilluar deri më tani.

Shumica e pajisjeve që japin energji për çip kompjuterik sot përdorin teknologjinë e procesit 10 nanometër ose 7 nanometër, me disa prodhues që prodhojnë çip 5 nanometër. Numrat më të ulët tregojnë procesorë më të vegjël, më të përparuar.

Çipi i ri i IBM përdor teknologjinë e procesit 2-nanometër, një hap i madh përpara për komponentët e përdorur për të furnizuar gjithçka, nga telefonat dhe pajisjet e mençura të konsumatorëve te superkompjuterët dhe pajisjet e transportit.

Mënyra për të përmirësuar performancën e një çipi është të rritet numri i tranzistorëve, elementet thelbësore që përpunojnë të dhënat, pa rritur madhësinë e saj të përgjithshme. Çipet e reja 2-nanometër kanë afërsisht madhësinë e një thoi dhe përmbajnë 50 miliardë tranzitorë, secili me madhësinë e dy fijeve të ADN-së, sipas nënkryetarit të studimit, Mukesh Khare nga IBM.

Pasja e më shumë tranzistorëve do të lejojë gjithashtu që më shumë risi në lidhje me inteligjencën artificiale dhe kriptimin, ndër të tjera, të shtohen drejtpërdrejt në çip.

Çipi i ri pritet të arrijë 45% performancë më të lartë dhe rreth 75% përdorim më të ulët të energjisë,  sesa çipat e sotëm më të përparuar me 7 nanometra. Me çip 2 nanometër, bateritë e telefonit celular mund të zgjasin katër herë më shumë, laptopët mund të bëhen dukshëm më të shpejtë dhe gjurmët e karbonit të qendrave të të dhënave mund të prishen pasi ato mbështeten në çip më efikas të energjisë.

Çipat me 2 nanometër pritet të hyjnë në prodhim duke filluar në fund të vitit 2024 ose 2025.

Kalendari

Ngjarjet e datës 18 Qershor 2021 - Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka, së bashku me drejtorin e Drejtorisë së Urbanizmit dhe Planifikimit Hapësinor, Beni Kizolli do të vizitojnë banesat kolektive ku janë përfunduar punimet për renovimin e kulmeve, si dhe ku kanë filluar punimet për lyerjen e korridoreve. (Përballë Qendrës Sportive, ora 10:00)

- Anulohet -  Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë mban tryeza e radhës bashkëbisedim me Ministren e Ekonomisë, Artanë Rizvanolli. (Zyrat e Odës Amerikane në Pejton, ora 10:00)

- Me rastin e Ditës Botërore të Refugjatëve, Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Svecla, shefi i misionit të UNHCR, Erol Arduc, Drejtuesi i sektorit të bashkëpunimit nga Zyra e BE-së, Luigi Brusa, dhe Koordinatorja e OKB-së për Zhvillim, znj. Ulrika Richardsondo të zbulojn pllaken e përurimit të një pjese të sapo renovuar të Qendrës së Azilit, në Vranidoll të komunës së Prishtinës. (Qendra e Mbajtjes në Fshatin Vranidoll, ora 10:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka së bashku me nënkryetaren Memnuna Ajdini do të vizitojnë rajonin e Zhupës, ku do të shohin nga afër projektet e realizuara në këtë rajon. (Rajoni i Zhupës, ora 10:30)

- Kolegji Universum organizon një ligjeratë publike me Alain Le Roy - diplomat francez i cili ka qenë Zv. Sekretar i përgjithshëm i OKB-së, udhëheqës i gjitha operacioneve globale paqeruajtëse të OKB-së në botë, Ambasador i Francës dhe shumë poste tjera të rëndësishme. (Hapësirat e kolegjit Universum në kampusin e Lipjanit, ora 11:00)

- Komisioni për Bujqësi, Pylltari, zhvillim Rural, Mjedis e planifikim hapësinor dhe Infrastrukturë shqyrton formimin e grupeve punuese për mbikëqyrjen e ligjeve. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 13:00)

- Mbahet mbledhja e Kryesisë së Kuvendit. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C 301, ora 13:00)

- Klubi i Basketbollit Sigal Prishtina mban në konferencë për shtyp rreth më të rejave të klubit. (Pallati i Rinisë dhe Sporteve, ora 14:00)

- Prointegra organizon takim publik ''Kosova në lëvizje - Kontributi i diasporës''. (Online nëpërmjet ZOOM, ora 14:00)