24 Maj 2022

Prodhimi industrial i Turqisë ka rënë në nivelin më të ulët

Ankara, 18 dhjetor - Prodhimi industrial i Turqisë ka rënë në nivelin më të ulët të nëntë viteve të fundit, sipas shifrave të sapopublikuara.

Të dhënat janë pjesë e statistikave të publikuara të hënën që flasin për rezultate ekonomike negative, ndërkohë që vendi është nën ndikimin e rënies së ndjeshme të lirës.

Instituti turk i Statistikave tha se prodhimi industrial në muajin tetor shënoi një rënie prej 5.7 për qind në krahasim me vitin e kaluar. Kjo pasoi një rënie prej 2.4 për qind në shtator. Të dhënat e fundit i kapën në befasi shumë institucione financiare ndërkombëtare.

Sipas statistikave të fundit, shkalla e papunësisë ka arritur mbi 11 për qind. Mes të rinjve, papunësia është mbi 21 për qind. Që nga fillimi i vitit, numri i të papunëve është rritur nga 3 milion në gati 3.8 milion.

Ekonomia turke është tronditur nga rënia e lirës, e cila ka humbur gati një të tretën e vlerës. Kjo rezultoi në një rritje të inflacionit në më shumë se 20 për qind, duke detyruar bankën qendrore të rritë normat e interesit në 24 për qind.

Për Turqinë nuk janë të panjohura goditjet ekonomike të shkaktuara nga rënia e mprehtë e monedhës. Në të kaluarën, ekonomia, pas një recesioni të rëndë, zakonisht është rimëkëmbur shpejt. Por analistët paralajmërojnë se këtë herë mund të jetë ndryshe.

Gjatë 15 viteve të fundit të bumit ekonomik, kompanitë turke shfrytëzuan normat e ulta të interesit në botë dhe morën shumë hua, si në monedhën vendase ashtu edhe në ato të huaja. Tani që Turqia parashikohet të përballet me një recesion të dhimbshëm, analistët paralajmërojnë se borxhi i kompanive po bëhet një problem i madh për bankat e vendit.

Si rezultat i kësaj, bankat nuk mund të japin kredi të reja, thonë ekspertët, të cilët shtojnë se ky është një rreth vicioz nga i cili nuk ka rrugëdalje.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan ka përjashtuar ndihmën e FMN-së. Analistët thonë se zoti Erdogan do të ngurrojë të kërkojë ndihmë ndërkombëtare, sepse dhënia fund e varësisë së Turqisë nga mbështetja e FMN-së konsiderohet si një nga arritjet e tij më të rëndësishme.

Por tani që Turqia ndodhet përballë recesionit, analistët paralajmërojnë se Partia AKP e Erdoganit përballet me një betejë të vështirë për zgjedhjet vendore të marsit, për kontrollin e qyteteve kryesore.

Qytetet e mëdha të Turqisë janë të vetmet ku partitë e opozitës mund të ushtrojnë pushtet. Zoti Erdogan i ka shpallur zgjedhjet lokale një përparësi në politikat e tij. Analistët thonë se banka qendrore e Turqisë mund të përballet me një presion në rritje nga Presidenti për të ulur normat e larta të interesit që arrijnë në 24 përqind, me qëllim që të lehtësohet dhimbja ekonomike në prag të zgjedhjeve të marsit. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 25 maj 2022

- Instituti Demokratik i Kosovës mbanë diskutimin publik me temën “Raportet Kosovë-Serbi: Tabelat e veturave dhe një Dialog që nuk po lëvizë!” një diskutim i përbashkët i përfaqësuesve të shoqërisë civile me pjesëmarrës nga politika, mediat dhe përfaqësuesit e misioneve ndërkombëtare në Kosovë. (Hotel Sirius, ora 9:30)  

- Komisioni për Buxhet, Punë dhe Transfere, shqyrton raportin vjetor financiar të Agjencisë për Informim dhe Privatësi për vitin 2021, Projektligjin për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Fondet Pensionale të Kosovës, etj. (Kuvendi i Kosovës, salla C203, ora 10:00)

- OJQ "Iniciativa për Drejtësi dhe Barazi - Inject" organizon konferencën përmbyllëse  të Projektit me titull “Sigurimi i të Drejtave Pronësore të Grave përmes rritjes së Kapaciteteve Institucionale në Kosovë”.  (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Komisioni për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur, Viktimat e Dhunës Seksuale të Luftës dhe Peticione, diskuton për zbatimin e Ligjit për Mbrojtjen e Fëmijës. (Kuvendi i Kosovës, salla N302, ora 10:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Shaqir Totaj, pret në takim Christopher Hyland, kontribues në Pavarësinë e Kosovës në SHBA-të dhe në prezantimin e shtetit tonë te ish-presidenti amerikan Bill Clinton. (Shtëpia e Bardhë, Prizren, ora 11:00)

- Mbahet edicioni i 21-të të panairit ndërkombëtar EXPOKOS, që i dedikohet bizneseve të sektorëve të: Ndërtimit, Energjisë, Makinerisë dhe Sigurisë dhe Mbrojtjes. Merr pjesë zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi. (Pallati i Rinisë, ora 11:00)

- Mbahet Kuvendi i pestë i Partisë Eko Lëvizja e Gjelbër e Kosovës. (Hotel Grand, salla e Kuqe, ora 11:00)

- Drejtoria e Mirëqenies Sociale, në kuadër të “Fushatës vetëdijesuese për trajtimin e fëmijëve në situatë rruge” organizon një kampanjë me moton “Unë s’jap lëmoshë, AS TI! & Bashkë t’i mbrojmë fëmijët në situatë rruge” me qëllim të përçimit të mesazhit se dhënia e lëmoshës cenon dhe dëmton jetën e fëmijëve në situatë rruge. (Sheshi “Nënë Tereza”, ora 11:00)

- Punëtorët e Lotarisë së Kosovës protestojnë në shenjë pakënaqësie për mosplotësimin e kërkesave të tyre për Ligjin për Lotarinë e Kosovës dhe pagat për këta punëtorë. (Para ndërtesës së Qeverisë, ora 11:30)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me procesin e vendimmarrjes në sektorin e energjisë për periudhën 2006-2022, në nivelin legjislativ, ekzekutiv, rregullator dhe në ndërmarrje publike mban mbledhje. (Kuvendi i Kosovës, salla N303, ora 14:00)

- Instituti Kombëtar Demokratik organizon debatin e parë mbi politika nën temën “Në mbrojtje të demokracisë: Politikat gjithpërfshirëse të punësimit kanë rëndësi”. (Objekti i komunës së re në Prishtinë, ora 14:00)

- Klubi Futbollistik Drita mban konferencë për medie. (Selia e Federatës së Futbollit të Kosovës, ora 14:00)

- Klubi Futbollistik Llapi mban konferencë për medie. (Selia e Federatës së Futbollit të Kosovës, ora 15:00)

 Fondacioni Lumbardhi hapë sezonin e programeve që kremtojnë 70-vjetorin e kinemasë me promovimin e librit “Lumbardhi: një histori episodike” dhe fillimin e programit të filmit LXX në ekran të madh. (Kino Bahçe në Prizren, ora 19:00)