16 Maj 2022

Tranzicioni, pengesë për avancimin e gruas kosovare

Dubrovnik, 18 maj - Deputetja e Kuvendit të Kosovës dhe kryetarja e AGK-së, Donika Kadaj-Bujupi mori pjesë në Konferencën e VII Rajonale të Europës Juglindore me temën “Punësimi i grave dhe sipërmarrja femërore në vendet e Europës Juglindore”, nikoqir i së cilës ishte ‘Gender Task Force’ GTF nga Dubrovniku i Kroacisë.

Gjatë fjalës së saj, zonja Kadaj-Bujupi prezantoi gjendjen e gruas në Kosovë në sferën ekonomike, politike, pastaj legjislacionin përkatës si dhe mundësit e sfidat e progresit të gruas në përgjithësi.

Ajo përmendi faktin se përfaqësimi institucional i gruas në Kosovë është më i larti në rajon, me 30 %, dhe si të tillë ajo e vlerësoi këtë përfaqësim të kënaqshëm, ndërsa vuri theksin tek gjendja diskriminuese e femrës sa i përket punësimit në sektor të tjerë, jashtë institucioneve, sidomos në sektorin privat, si dhe mungesën e ligjit të punës nga i cili ligj do të përfitonin të gjitha shtresat e punonjësve dhe veçanërisht gratë.

Kadaj tha me këtë rast se për dallim prej vendeve të tjera të rajonit “përparësia e Kosovës është që ne filluam nga e para andaj adaptuam ligjet konform standardeve Europiane dhe si rezultat gratë e Kosovës përfaqësohen në Institucionin më i lart ligjvënës, në Parlament, me 30%, për dallim prej vendeve të tjera të rajonit ku ky numër është shumë më i vogël”.

Në kuadër të kësaj - shtoi ajo - në Parlament funksionin një Grup Lobues shumë i konsoliduar i cili përbehet prej grave parlamentare të të gjitha partive dhe grupeve etnike, grup ky, i cili ishte shumë këmbëngulës në krijimin e mekanizmave gjinor të cilat ndikuan në avancimin e gruas në Kosovë.

Sa i përket ligjeve, ajo përmendi që në këtë fazë ligji i punës ku rregullohet edhe çështja e pushimit të lehonisë, e që afekton të drejtën e gruas në punësim, është në procedurë e sipër.

Kadja sqaroi se Ligji zgjedhor dhe Ligji i partive politike po ashtu janë pjesë e planit të këtij grupi. Ajo përmendi faktin se si pasoj e luftës, tranzicionit dhe problemeve të dala gjatë konsolidimit të shtetit, siç janë sfidat e funksionimit të rendit dhe ligjit si dhe korrupsioni i cili si sindrom i Ballkanit ka afektuar edhe Kosovën, është vështirësuar progresi i gruas në sferën e punësimit, pastaj ngecja e investimeve etj. Andaj, sipas saj, Kosova vazhdon të ketë papunësinë më të madhe në Europë dhe në këtë aspekt më së shumti është e prekur gruaja.

“Mbi 50% e grave në Kosovë janë të papunë ndërsa ato që punojnë mesatarja e pagës së tyre është rreth 200 euro”, u shpreh deputetja Kadaj-Bujupi. Ajo përmendi faktin se gratë e zonave rurale janë më të diskriminuarat në këtë drejtim, ndërsa shtoi se “diaspora vazhdon të jetë investuesi apo donatori më i madh në Kosovë”.

Gjatë kësaj konference, ku qenë të pranishme përfaqësuese nga vende të ndryshme të gjithë rajonit, u arritën disa konkluzione të përbashkëta:

- Kriza ekonomike globale është kah fundi i saj, ndërsa Qeveritë duhet të hartojnë politika të reja të cilat do të përkrahin zhvillimin e sipërmarrjeve të vogla dhe të mesme;

- Gratë janë potenciali më i madh i kapitalit njerëzor, i pashfrytëzuar nga shtetet përkatëse në rajon;

- Specifikat e grave gjatë zhvillimit të sipërmarrjeve të tyre dallojnë nga ato të meshkujve;

- Zbatimi i ligjit të trashëgimisë është problem Rajonal; si dhe

- Nuk mund të ketë avancim të gruas pa politika stimuluese çoftë përmes ligjeve më të mira por edhe fondeve të veçanta.

Kalendari

Ngjarjet e datës 16 maj 2022

- Akademia Diplomatike e Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës, në bashkëpunim me Friedrich Ebert Stiftung, hapin nesër në Pejë edicionin e 8-të të Shkollës Diplomatike Verore. (Hotel Dukagjini në Pejë, ora 9:00)

- Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, viziton familjen e veprimtarit Ukshin Hoti. (Krushë e Vogël, ora 9:50)

- Mbahet mbledhja e Qeverisë së Kosovës, e cila do të udhëhiqet nga Zëvendëskryeministri i Parë i Republikës së Kosovës për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog, Besnik Bislimi. (Ndërtesa e Qeverisë, ora 10:00‪)

- Konstituohet  Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me menaxhimin e krizës energjetike nga Qeveria e Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 10:00)

- ECIKS organizon ngjarjen përmbyllëse të programit Access - “Qasja në Treg dhe Shërbimet e Digjitalizimit për Bizneset Kosovare”, program ky i cili përgjatë katër viteve pati për qëllim të lehtësojë zhvillimin dhe transformimin digjital në sektorin privat dhe publik në Kosovë. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Në kuadër të Ditëve të Gjuhës Gjermane në Kosovë, Goethe Zentrum hap dyert për të gjithë të interesuarit për tu njoftuar me ofertart e tyre. (Goethe Zentrum në Prishtinë, ora 10:00)

- Komisioni për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur, Viktimat e Dhunës Seksuale të Luftës dhe Peticione takohet me ekspertin e angazhuar nga UN Women lidhur me përfundimin e draftligjit për mbrojtje nga dhuna në familje dhe dhuna në baza gjinore. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N302, ora 11:00)

- OJQ Aktiv ka kënaqësinë t'ju ftojë në promovimin e ueb faqes “Miqësia Serbo-Shqiptare”. (Qendra e Energjisë Qytetare në Mitrovicë, Mbreti Petri I, 183a, ora 11:00)

- Me rastin e 23-vjetorit të zhdukjes së profesorit, politologut dhe luftëtarit të paepur të çështjes kombëtare Mr. Ukshin Hoti, do të bëhet një vizitë në Shtëpinë Muze të Ukshin Hotit. (Fshati Krushë e Madhe, ora 11:00)

 - Mbahet mbledhja e Kryesisë së Kuvendit të Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C 301, ora 11:00)

- Mbahet ceremonia e hapjes zyrtare e edicionit te dytë të panairit Max fest. (Sheshi Zahir Pajaziti, ora 11:00)

-  Komisioni për Ekonomi, Industri, Ndërmarrësi dhe Tregti shqyrtion raportin me rekomandime për Projektligjin për turizmin dhe raportin vjetor të Komisionit të Pavarur për Miniera dhe Minerale. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 12:00)

- Kryetari i Komunës së Rahovecit Smajl Latifi organizon takime publike me qytetarë për kërkesat e tyre dhe ecurinë e projekteve në këto fshatra: Brestoc, Hoçë e Vogël. (Objektet e shkollave fillore të fshatit Brestoc dhe Hoçë e Vogël, ora 17:00)

- Në kuadër të Ditëve të Gjuhës Gjermane në Kosovë, shfaqet filmi "Sami, Joe und ich" nga Karin Heberlein si dhe mbahet diskutim me temë "Diaspora në Kinema: Promovimi i imazhit të Kosovës në vende gjermano folese. (Kinema Armata, ora 18:00)

- Kryetari i Komunës së Rahovecit Smajl Latifi organizon takime publike me qytetarë për kërkesat e tyre dhe ecurinë e projekteve në këto fshatra: Nagac dhe Celinë. (Objektet e shkollave fillore të fshatit Nagac dhe Celinë, ora 18:00)

- Shfaqet premiera e dokumentarit “Babai dhe Babai”. (Muzeu Etnologjik “Emin Gjiku” në Prishtinë, ora 20:00)

- Kryetari i Komunës së Rahovecit Smajl Latifi organizon takime publike me qytetarë për kërkesat e tyre dhe ecurinë e projekteve në këto fshatit Krushë e Madhe. (Shtëpia e Kulturës “Muhamet Malsori”, ora 20:00)