05 Dhjetor 2022

Shqipëri-Kosovë, prioritet energjia, turizmi, bujqësia

Tiranë, 20 shkurt - Synimi për të dalë nga tregjet nacionale dhe hyrë në ato rajonale ka drejtuar bashkëpunimin ekonomik mes Shqipërisë dhe Kosovës. Energjia, turizmi dhe bujqësia mbeten fushat prioritare me interes të ndërsjelltë.e

Në harkun kohor të dy viteve Shqipëria ka nënshkruar me Kosovën rreth 50 marrëveshje dhe memorandume bashkëpunimi ekonomik shifër kjo, që përbën numrin më të madh në krahasim me vendet e tjera të rajonit për të njëjtën periudhë kohore.

Ky intensifikim i marrëdhënieve ekonomike përbën një ecuri logjike për aspiratat e përbashkëta për zhvillim dhe integrim në BE. Kosova është vendi i parë në rajon, me të cilin Shqipëria nënshkroi në tetor 2003, Marrëveshjen e Tregëtisë së Lirë, dhe hoqi taksimin e dyfishtë. Filozofia e këtij hapi ishte që  atëhere përtej marrëdhënieve dypalëshe: “Kosova nuk është parë nga Shqipëria vetëm si një treg i ri por si një treg, që i bashkohet tregut të përbashkët rajonal,” thotë Zv. Ministrja e Jashtme Edit Harxhi, eksperte për marrëdhëniet mes dy vendeve.

Por infrastruktura tejet e varfër, mungesa e rrugëve dhe hekurudhave mes dy vendeve e bënin të vështirë aplikimin e kësaj filozofie. Marrëdhëniet tregtare mes Shqipërisë dhe Kosovës rezultonin ndër më të ultat në rajon. Sipas burimeve zyrtare nga INSTAT-i deri në mesin e vitit të kaluar, eksportet shqiptare kapnin vetëm 2 përqind të totalit të importeve të Kosovës.

Pas përfundimit të rrugës Durrës – Kukës – Morinë nisen të duken shenjat e para të rritjes së volumit të shkëmbimeve tregtare. Sot ato jane 40% më të larta. “ E veçanta në marrëdhëniet ekonomike të Shqipërisë me Kosovën është gjallërimi i tyre i dukshëm me ndërtimin  e “Rrugës së Kombit” siç quhet autostrada Durrës- Kukës- Morinë,” thotë Edit Harxhi, nënshkruese e disa Marrëveshjeve dhe Memorandumeve të Bashkëpunimit Ekonomik mes dy vendeve.

Përfundimi i rrugës Durrës- Kukës solli një ngjarje tjetër të rëndësishme në  marrdhëniet ekonomike mes dy vendeve: dhënien me koncesion Kosovës të Portit të Shëngjinit, marrëveshje që shënon të parën herë që Shqipëria jep një port me koncesion dhe të parën herë që Kosova ka dalje në det.

Energjia

Kombinimi komplementar i burimeve të energjisë elektrike në të dyja vendet, kërkesat në rritje për energji në rajon e kanë sjellë bashkëpunimin në sektorin energjitik në krye të projekteve dy palëshe. “Kosova e bazon prodhimin e energjisë elektrikre tek termocentralet, duke përdorur qymyrin apo linjitin, me të cilin ajo është shumë e pasur. Kurse Shqipëria nga burimet hidrike. Kombinimi i tyre do të sjellë një funksionim më të mirë të sistemit energjitik jo vetëm në Shqipëri dhe Kosovë por në nivel rajonal, në synimin e krijimi të një tregu energjitik rajonal,” thotë Zonja Harxhi.

Këtij qëllimi i shërben realizimi i linjës së transmetimit të energjisë Shqipëri- Kosovë, e financuar nga Banka Gjermane KfW me një shumë prej 80 milion eurosh. Përfundimi i projektit vitin e ardhshëm do të krijojë mundësi që sistemet energjitike të dy vendeve të integrohen në rrjetin energjitik rajonal.

Turizmi dhe Bujqësia 

Ve;oritë sprecifike dhe përkimi i interesave e bën bashkëpunimin edhe në këto dy sektore një prioritet për të dyja palët. \"Ekonomia e Shqipërisë si tani ashtu edhe në të ardhmen do të bazohet në bujqësi dhe turizëm. Edhe Kosova po ashtu bazohet në bujqësi. Natyrisht do të shihet në të ardhmen se çfarë do të ndodhë me Veriun e Mitrovicës, me Trepçen, thesarin e Kosovës por bujqësia mbetet për Kosovën bazë,” thotë Zv. Ministrja e Jashtme, Edit Harxhi.

Në bregdetin shqiptar tanimë kanë mbritur investitorë nga Kosova që kanë ndërtuar hotele, restorante, lokale shërbimi apo vende argëtimi. Për Shqipërinë ardhja e investitorëve në fushën e turizmit nga Kosova sjell edhe kulturën e shërbimeve., ku ata janë mjaft më përpara. ”Kanë punuar për një kohë të gjatë në Perëndim dhe kur janë kthyer kanë sjellë përvojën e Londrës, Berlinit, Bonit etj. Shqipërisë do ti duhet që nga ky vit të përmirësojë shumë shërbimet në hoteleri, restorante, ku eshte prapa,” parashikon Edit Harxhi.

Kalendari

Ngjarjet e datës 5 dhjetor 2022 - Kryetari i Kryeqytetit, Përparim Rama, do të nënshkruajë marrëveshjen me partneritet publiko privat për ndërtimin e tri shkollave të reja dhe ofrimin e shërbimeve të mirëmbajtjes dhe operimit në Komunën e Prishtinës. (Ndërtesa e Vjetër e Komunës së Prishtinës, ora 9:00)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi, Grupi për Studime Juridike dhe Politike, Lëvizja Fol, Iniciativa për Progres, Çohu dhe Colombus organizojnë tryezë të rrumbullakët, ku do të diskutohet lidhur me “Reforma në Drejtësi”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me procesin e vendimmarrjes në sektorin e energjisë për periudhën 2006-2022 interviston Njazi Thaçin, Luigj Imerin, Perparim Kabashin, Nagip Krasniqin, Faruk Hajrizin, Rrezarta Pllanën, Hysen Fazliun, Musa Misinin, Skender Hazirin, Ali Hamitin, Izet Rushitin dhe Krenar Bujupin. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 11:00)

- Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani Sadriu pret në takim Ndihmës Administratoren e USAID-it, Erin E. McKee. (Kabineti i Presidentes,ora 12:00)

- Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit në bashkëpunim me UNICEF-it dhe UN Volunteers shënojnë Ditën Ndërkombëtare të Vullnetarizmit. (Kino Armata, sheshi “Zahir Pajaziti”, ora 13:00)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi organizon tryezë të rrumbullakët, ku do të prezantohet raporti me titull “Parashkrimi i Korrupsionit”, i cili është rezultat i monitorimit sistematik që IKD i bënë sistemit Gjyqësor dhe atij Prokurorial të Republikës së Kosovës. (Hotel Sirius, ora 13:00)

- Këshilli Rinor Kosovar në bashkëpunim me Kuvendin e të Rinjëve të Ferizajt dhe Komunën e Ferizajt do të mbajë panelin e diskutimit dhe aktivitetin ‘Dita e Vullnetarizmit’ me qëllim të promovimit dhe diskutimit rreth punës vullnetare, nevojave të vullnetarëve dhe aktiviteti i tyre në këtë komunë. (Salla e Kuvendit Komunal në Ferizaj, ora 14:00)

- Lëvizja FOL në kuadër të  “Javës Kundër Korrupsion 2022” mban konferencë për media me ç’rast do të bëjë publikimin e raportit "Masat disiplinore kundër nëpunësit civil për korrupsion dhe shkelje etike". (Hotel Sirius, ora 15:15)

- Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti pret në takim Ndihmës Administratoren e USAID-it, Erin E. McKee. (Zyra e Kryeministrit të Republikës së Kosovës, ora 15:45)