24 Maj 2022

Milionerët në Maqedoni

Shkup, 2 prill - Në Maqedoni nuk ka miliarderë, por dihet se ka disa qindra milionerë vendorë. Ata vetë posedojnë aksione në industrinë e metaleve, minierave, mediave, kompanitë farmaceutike, si dhe spitalet e bankat.
 
Gjatë kohës së recesionit ekonomik vitin e kaluar një biznesmen maqedonas për të ardhurat e pastra të taksave vjetore ka raportuar 15 milion euro. Një vit para kësaj periudhe fiskale, biznesmenë nga Shkupi dhe Manastiri, pronarë të kompanive, kanë nxjerrë 20 respektivisht 30 milionë euro fitim, gjë që shkaktoi befasi tek shërbimet tatimore. Në të njëjtën kohë pronari i një kompanie me përfitim të njohur IT, ka  fituar 30 milionë të ardhura nga shitja e aksioneve në një kohë, kur bursa maqedonase e aksioneve shënoi ulje-ngritje.

Nuk ka miliarderë, por ka qindra milionerë

Në Maqedoni, nuk ka miliarderë, disa prej tyre gjenden në rajonin e Ballkanit, por është e njohur se ka qindra milionerë vendorë. Të pasurit, gjithnjë në muajin mars mbushin formularet për kthimet vjetore të tatimeve, sepse nga kjo pjesë e taksave mbushet buxheti.

"Dragualisht ne po e tejkalojmë frikën për t'u deklaruar se jemi të pasur. Kështu që qeveria duke nxitur politika të mira tatimore ka arritur që t'i inkurajojë biznesmenët që të raportojnë fitimet e tyre në vend, me qëllim që këto shuma të mos dërgohen në ishuj të ndryshëm jashtë vendit apo nëpërmjet of shor kompanive," u shpreh për Dojçe Velen profesori i universitetit Vanço Uzunov.

Pse të mos bëhet një renditje e të pasurve ?

A ekziston rezistenca ndaj personave të pasur në Maqedoni, në kohën e kushteve jo të mira sociale e ekonomike dhe në tranzicionin ende të papërfunduar? Pse nuk bëhet një listë e renditjes së personave në bazë të pasurisë, që ata e posedojnë?

"Nuk ekziston frika nga pasuria, por ka rezerva për ta deklaruar atë publikisht. Shumica e kanë kuptuar se fitimi mund të sigurohet jo vetëm me korrupsion dhe bizneset ilegale, por gjithashtu edhe me ide dhe me menaxhim të mirë dhe me aftësi për të punuar“, sqaron profesor Uzunov.

Sipërmarrësit maqedonas kapitalin e tyre e kanë krijuar në kohën e shpërbërjes së Jugosllavisë, nëpërmjet të 2-3 kompanive të import-eksportit në trekëndëshin Moskë - Vjenë - Kiev. Pastaj pasoi e padrejta, siç thuhet, privatizimi dhe zhvlerësimi i vlerave të tregut të kompanive, të cilat ishin pronë e shtetit.

Jo kriminelë, por donatorë

Gjatë kohës së bllokadave serbo-greke, në kthetrat e të cilave u gjend ekonomia maqedonase, disa tregtarë të njohur maqedonas tregtuan me kapital dhe mall të paligjshëm në vlerë prej 2-3 miliardë eurosh. Gjatë kësaj periudhe ata u bënë shumë tërheqës.

"Persona të caktuar kanë arritur shuma të mëdha pasurish dhe kjo ka shkaktuar revoltë tek një pjesë e intelektualëve, të cilët nuk kanë marrë pjesë në rishpërndarjen e kapitalit, por nuk mund të pretendohet se të gjithë fituan në mënyrë kriminale e koruptive", tha përfaqësuesi Marjanço Nikollov nga brezi i ri stafit të LSDM-së, qeveritë e të cilit kanë krijuar konceptin e privatizimit.

Sipërmarrësit e mëdhenj posedojnë aksione në industrinë e metaleve, minierave, në mediat, kompanitë farmaceutike si në spitalet dhe bankat. Ata dhurojnë shuma të caktuara në shtëpitë e besimit fetar, në kulturë, klube sportive dhe fondacione shkencore. Një pjesë e tyre posedojnë vreshta , kantina vere e kështu me rradhë.

Askush nuk ka asgjë kundër pasurisë, por të bëhet në mënyrë transparente

Gjithnjë e më shumë në Maqedoni po ndryshon pikëpamja ndaj personave të pasur dhe ata tanimë po shikohen si forcë motorike në zhvillimin e kapitalit të arritur, thotë minstri i ekonomisë, Fatmir Besimi dhe shton:

"Askush nuk ka dëm nga  zhvillimi e pasurimi, vetëm se ajo duhet të jetë në mënyrë  transparente, duke i repsektuar kushtet e tregut, me mundësi të barabarta për të gjithë. Më të suksesshmit të korrin suksese. Nga kjo përfitojnë jo vetëm të pasurit, por edhe pronarët e fuqisë së punës“.

Vlera e pasurisë së personave të pasur në Maqedoni, numri i të cilëve arrin shifrën deri në njëqind individë, arrin nga 30-200 milionë euro.

Kalendari

Ngjarjet e datës 25 maj 2022

- Instituti Demokratik i Kosovës mbanë diskutimin publik me temën “Raportet Kosovë-Serbi: Tabelat e veturave dhe një Dialog që nuk po lëvizë!” një diskutim i përbashkët i përfaqësuesve të shoqërisë civile me pjesëmarrës nga politika, mediat dhe përfaqësuesit e misioneve ndërkombëtare në Kosovë. (Hotel Sirius, ora 9:30)  

- Komisioni për Buxhet, Punë dhe Transfere, shqyrton raportin vjetor financiar të Agjencisë për Informim dhe Privatësi për vitin 2021, Projektligjin për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Fondet Pensionale të Kosovës, etj. (Kuvendi i Kosovës, salla C203, ora 10:00)

- OJQ "Iniciativa për Drejtësi dhe Barazi - Inject" organizon konferencën përmbyllëse  të Projektit me titull “Sigurimi i të Drejtave Pronësore të Grave përmes rritjes së Kapaciteteve Institucionale në Kosovë”.  (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Komisioni për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore, për Persona të Pagjetur, Viktimat e Dhunës Seksuale të Luftës dhe Peticione, diskuton për zbatimin e Ligjit për Mbrojtjen e Fëmijës. (Kuvendi i Kosovës, salla N302, ora 10:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Shaqir Totaj, pret në takim Christopher Hyland, kontribues në Pavarësinë e Kosovës në SHBA-të dhe në prezantimin e shtetit tonë te ish-presidenti amerikan Bill Clinton. (Shtëpia e Bardhë, Prizren, ora 11:00)

- Mbahet edicioni i 21-të të panairit ndërkombëtar EXPOKOS, që i dedikohet bizneseve të sektorëve të: Ndërtimit, Energjisë, Makinerisë dhe Sigurisë dhe Mbrojtjes. Merr pjesë zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi. (Pallati i Rinisë, ora 11:00)

- Mbahet Kuvendi i pestë i Partisë Eko Lëvizja e Gjelbër e Kosovës. (Hotel Grand, salla e Kuqe, ora 11:00)

- Drejtoria e Mirëqenies Sociale, në kuadër të “Fushatës vetëdijesuese për trajtimin e fëmijëve në situatë rruge” organizon një kampanjë me moton “Unë s’jap lëmoshë, AS TI! & Bashkë t’i mbrojmë fëmijët në situatë rruge” me qëllim të përçimit të mesazhit se dhënia e lëmoshës cenon dhe dëmton jetën e fëmijëve në situatë rruge. (Sheshi “Nënë Tereza”, ora 11:00)

- Punëtorët e Lotarisë së Kosovës protestojnë në shenjë pakënaqësie për mosplotësimin e kërkesave të tyre për Ligjin për Lotarinë e Kosovës dhe pagat për këta punëtorë. (Para ndërtesës së Qeverisë, ora 11:30)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me procesin e vendimmarrjes në sektorin e energjisë për periudhën 2006-2022, në nivelin legjislativ, ekzekutiv, rregullator dhe në ndërmarrje publike mban mbledhje. (Kuvendi i Kosovës, salla N303, ora 14:00)

- Instituti Kombëtar Demokratik organizon debatin e parë mbi politika nën temën “Në mbrojtje të demokracisë: Politikat gjithpërfshirëse të punësimit kanë rëndësi”. (Objekti i komunës së re në Prishtinë, ora 14:00)

- Klubi Futbollistik Drita mban konferencë për medie. (Selia e Federatës së Futbollit të Kosovës, ora 14:00)

- Klubi Futbollistik Llapi mban konferencë për medie. (Selia e Federatës së Futbollit të Kosovës, ora 15:00)

 Fondacioni Lumbardhi hapë sezonin e programeve që kremtojnë 70-vjetorin e kinemasë me promovimin e librit “Lumbardhi: një histori episodike” dhe fillimin e programit të filmit LXX në ekran të madh. (Kino Bahçe në Prizren, ora 19:00)