22 Shtator 2020

Apple dhe Google me program për koronavirusin

New York, 29 prill - Telefoni inteligjent mund t'ju njoftojë së shpejti nëse keni qenë të ekspozuar ndaj COVID-19.

Ndërsa komunitetet në mbarë botën po shqyrtojnë hapat e parë drejt rihapjes, ekziston frika se kur njerëzit të fillojnë të lëvizin, virusi do të përhapet.

Por COVID-19 paraqet sfida unike për të ndalur përhapjen e tij. Disa që janë të infektuar nuk kanë pasur kurrë simptoma; ata që sëmuren mund të përhapin sëmundjen për një ose dy ditë para se të kenë kollë ose të dridhura të trupit, disa nga simptomat e zakonshme të COVID-19.

Kompanitë Apple, Google dhe të tjerë janë duke punuar për një plan për të përdorur telefonat inteligjentë për të informuar ata që janë shkëmbyer me një person të infektuar. Ata e quajnë "njoftim për ekspozimin".

Muajin tjetër, Apple, prodhuesi i celularëve iPhone, si dhe Google, sistemi operativ Android i të cilit gjendet në shumicën e telefonave inteligjentë të botës, do të bëjnë të disponueshëm programe që do t'i lejojnë pajisjet të shkëmbejnë informacione përmes valëve Bluetooth. Autoritetet e shëndetit publik dhe partnerët e tyre do të ndërtojnë aplikacione që ata do t'i përdorin për të njoftuar njerëzit nëse janë ekspozuar ndaj dikujt që ka rezultuar pozitiv për virusin.

Por a do të funksionojë kjo? Ekzistojnë shumë pengesa përpara. Do të duhet ta shkarkojnë aplikacionin një numër i madh njerëzish që ai të arrijë të funksionojë siç duhet, ndërkohë që shumë njerëz mund të dëshirojnë të sigurohen që privatësia e tyre nuk do të komprometohet, se të dhënat e tyre nuk do të vidhen. Dhe ka edhe shumë sfida teknike, si për shembull, nëse aplikacioni zvogëlon aftësinë e funksionimit të telefonit.

"Kjo është e komplikuar sepse është teknologji spekulative e paprovuar", tha Harper Reed, një sipërmarrës dhe ish-zyrtari kryesor i teknologjisë për fushatën e ish-Presidentit Obama. "Nëse nuk funksionon, mund t'i vëmë njerëzit në rrezik. Por nëse funksionon, një njoftim i hershëm i ekspozimit mund të ndihmojë në mënyrë dramatike komunitetet tona ta kufizojnë dhe ti mbijetojnë COVID-19".

Në mbarë botën, ka një debat mbi teknologjinë dhe politikën. A duhet që autoritetet qeveritare të shëndetësisë të mbledhin të dhëna apo të dhënat duhet të mbeten në telefonat inteligjentë?

Apple, Google dhe disa grupe në Shtetet e Bashkuara këmbëngulin se të dhënat duhet të qëndrojnë në telefon - për të mbrojtur privatësinë e njerëzve, por edhe për t'i bërë më pak objektiv sulmi për hakerat të dhënat e tyre.

Disa qeveri janë duke punuar në aplikacione që përdorin të dhënat e sistemit global të pozicionimit (GPS). Teknologjia e kompanive Apple dhe Google nuk shfrytëzon sistemin GPS.

Nëse aplikacioni është privat dhe i sigurt, njerëzit ka më shumë të ngjarë ta përdorin atë, tha Henry de Valence me TCN Coalition, një koalicion i zhvilluesve të aplikacioneve dhe të tjerë që punojnë me teknologjinë dhe politikat që janë në themel të njoftimit të ekspozimit.

"Njerëzit duan të jenë në gjendje të ndihmojnë dhe të frenojnë përhapjen e sëmundjes," tha ai. "Dhe kështu, nëse u jepni atyre një mundësi që nuk përbën asnjë rrezik për ta, por i lejon ata të ndihmojnë veten dhe të tjerët, njerëzit thjesht do të bëjnë një gjë të tillë, pa u dashur t'iu kërkohet."

Ka ende shumë të panjohura rreth asaj se si do të funksionojë një aplikacion i njoftimit të ekspozimit dhe nëse do të shohë adoptim të gjerë. Por ka shpresë se teknologjia mund të luajë një rol në ngadalësimin e përhapjes së virusit.

Kalendari

Ngjarjet e datës 22 Shtator 2020 - Ministri i Ministrisë së Punëve të Brendshme, Agim Veliu, do të bëjë përurimin e Qendrës Testuese për zhvillimin e procedurave rekrutuese për nëpunësit civilë. (Objekti i ish-Ministrisë së Administratës Publike, kati përdhesë, salla 0-15, ora 9:00)

- Mbahet mbledhja e komisionit për Mbikëqyrjen e Financave Publike në të cilën do të behët shqyrtimi i Raportit të Auditimit për Ministrinë e Punës dhe Mirëqenies Sociale dhe shqyrtimi i Raportit të Auditimit për Ministrinë e Komuniteteve dhe Kthimeve. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N225, ora 9:30)

- inspektorët e Inspektoratit të Tregut do të bëjnë inspektime, ku do t’i shoqërojë edhe ministri Vesel Krasniqi për t’i parë nga afër këto inspektime. (Nisja do të bëhet nga MTI, ora 9:45)

- Komisioni Hetimor Parlamentar lidhur me procesin e privatizimit në Kosovë shqyrton listen e dëshmitarëve, përzgjedhjen  e ekspertëve të jashtëm si dhe publikimin e adresës për dorëzimin e dëshmive nga qytetarët. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 10:00)

- Ministri i Ekonomisë dhe Ambientit, Blerim Kuçi zhvillon vizitë në Infrakos ku do te takohet me menaxhmentin. (Infrakos, ora 10:00)

- Mbahet ceremonia e pritjes të një misioni ekspertësh epidemiologjikë dhe mjekësorë të COVID-19 nga instituti gjerman i shëndetësisë, “Instituti Robert Koch” nga Gjermania. (Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike, ora 10:00 - ndryshim, ora 11:00)

- Fondacioni Kvinna till Kvinna do të lansojë raportin 'Ku janë paratë për të drejtat e grave? Trendet e financimit në Ballkanin Perëndimor'. (Ngjarja do të mbahet online dhe është e hapur për publikun përmes platformës Zoom, ora 10:00)

- Kryeministri Avdullah Hoti viziton Shërbimin Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës . (ShSKUK, ora 10:00)

- Komisioni për Ekonomi, Punësim, Tregti, Industri, Ndërmarrësi dhe Investime Strategjike dikuton për rishpalljen e konkursit për zgjedhjen e “Kryesuesit të Komisionit Shqyrtues të Autoritetit Rregullator për Shërbimet e Ujit”, formimin e Grupit të punës për plotësimin e Bordit të NP KOSTT, etj. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C203, ora 11:00)

- Oda Hoteliere dhe Turistike e Kosovës mban konferencë lidhur me ngjarjët e fundit, për situtën e fundit si dhe vendimet e marra të Qeverisë në kohën e Pandemisë Covid 19, prej fillimit e deri me sot. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Kryetari i Komunës së Prizrenit, Mytaher Haskuka do të merr pjesë në aktivitetin e organizuar për nder të "Ditës së Pastrimit të Botës" dhe "Ditës pa Makina" të organizuar nga Drejtoria e Shërbimeve Publike. (Pikënisja do të jetë rruga në afërsi të urës që ndodhet përballë objektit Administratës Komunal, ora 11:00)
 
- Ministri i Ekonomisë dhe Ambientit, Blerim Kuçi zhvillon vizitë në punishten në Stacionin Hekurudhor në Miradi. (Fshati Miradi, ora 11:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me menaxhimin e pandemisë së virusit "COVID-I9" nga ana e Qeverisë së Republikës së Kosovës dëgjon dëshmitë e dëshmitarit Valdet Hashani ish menaxher i Qendrës së karantinës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N225, ora 11:00)

- OVL UÇK mban konferencë të jashtëzakonshme për media. (Selia qendrore në Prishtinë, ora 11:30)

-  Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete, Rregulloren e Kuvendit dhe mbikëqyrjen e Agjencisë kundër Korrupsionit shqyrton raportin e Projektkodit civil i Republikës së Kosovë, Projektligjit për tokën ndërtimore si dhe shqyrton shkresën e deputetëve: Alban Hyseni, Artan Abrashi dhe Dimal Basha për të ftuar në raportim Kryeministrin Avdullah Hoti lidhur me deklarimin për respektimin e marrëveshjes kundër kushtetuese për asociacionin. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N10, ora 13:00)

-  Komisioni për të Drejtat dhe Interesat e Komuniteteve dhe Kthim shqyrton e planit të punës së Komisionit, për periudhën shtator-dhjetor 2020. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C203, ora 13:00)

- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve mban mbledhjen e radhës. (Selia e KQZ-se, ora 13:30)

-  Komisioni për Punë të Jashtme dhe Diasporë takohet me delegacionin nga Afrika Qendrore. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N303, ora 14:00)

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me menaxhimin e pandemisë së virusit "COVID-I9" nga ana e Qeverisë së Republikës së Kosovës dëgjon dëshmitë e dëshmitarit Naim Musliu - Babai i Agon Musliu. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N225, 14:00)

- Sindikata e Infermierëve të Kosovës mban konferencë për media pas një takim konsultativ dhe koodinues me shoqatat e infermierëve, teknikëve te anastezionit, mamive, laborantëve, Oden e Infermierëve dhe Bashkimin e Sindikatave të Lira të Shëndetësisë lidhur me kërkesat për koeficinetin e pagave, rritjen e pagesës së ndërrimeve të natës, pagesat e rrezikshmërisë, pagesat e orëve shtesë. (Para Klinikës së Kirurgjisë, ora 15:30)

- Mbahet mbledhja e Kryesisë së Kuvendit të Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 14:30)

- Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, në bashkëpunim me Institutin Arkeologjik të Kosovës, Muzeun Kombëtar të Kosovës, dhe Fondacionin “Tradita Popullore” organizon ngjarjen kulturore në të cilën do të promovohet diversiteti ynë i pasur kulturor, përmes veshjes tradicionale dhe punimeve artizanale. (Parku arkeologjik “Ulpiana”, ora 17:00)

- Kryeministri Avdullah Hoti merr pjesë në ngjarjen kulturore në të cilën do të promovohet diversiteti ynë i pasur kulturor, përmes veshjes tradicionale dhe punimeve artizanale. (Parku arkeologjik “Ulpiana”, ora 17:00)

- Sot fillon java e dytë e ligjeratave publike në Festivalin e Arkitektures në Kosovë. (Ligjeratat transmetohen drejtperdrejt ne kanalin e facebook-ut "Kosovo Architecture Festival", ora 18:30)