22 Tetor 2019

Hulumtime për asgjesimin e mushkonjave

Rio de Zhanerio, 14 shtator - Klinikat e shëndetit publik në qytete si Rio de Zhanerio njoftojnë për shtimin e rasteve të viruseve të bartura nga mushkonjat.

Një lloj mushkonje fajësohet si bartësi kryesor i sëmundjeve. Hulumtuesit në Brazil kanë ndërtuar kurthe për kapjen e mushkonjave para se ato të godasin popullatën.

Mushkonja bartëse të “Gripit të Verdhë” janë shumë të rrezikshme. Një pickim prej tyre mund të shkaktojë sëmundje kërcënuese për jetën si epidemia zika mes të tjerash. Garcia Vergara është mjek.

“Mushkonjat kanë shumë mënyra për t’u fshehur dhe shumuar. Nëse nuk neutralizohen vatrat kryesore në ekosisteme, mushkonjat do të vazhdojnë të egzistojnë.”

Klinikat e shëndetit në Rio de Zhaneiro thonë se dyshojnë në më shumë se një milion raste me ethe tropikale me afro 388 vdekje vetëm në gjysmën e parë të viti 2019. Një shtim ky me 163 përqind nga një vit më parë.

Ivo Carlos është profesor i stomatologjisë në Universitetin e Brazilit. Kur i kishte fëmijët e vegjël, ai filloi të kërkonte mënyra për të bllokuar mushkonjën Aedes që të arrinin tek ata.

“Ky grafik tregon ndjeshmërinë e dritës tek speciet femra që janë bartëse të viruseve të mushkonjave.”

Profesori gjeti një studim në revistën mjekësore për ndjeshmërinë e mushkonjave ndaj dritës.

Ai planifikoi të ndërtonte një kurth por kishte nevojë për ndihmë dhe furnizime me mushkonja, duke u drejtuar kështu tek departamenti i kimisë në universitet.

Ai filloi të bashkëpunojë me profesoren Monica Ferreira Moreira që studionte shumimin e mushkonjave dhe efektet e substancave të ndryshme në biologjinë e tyre.

“Realizuam tre eksperimente me intensitete të ndryshme drite dhe ngjyrash. Rezultatet ishin të dukshme. Kurthet me dritë jeshile kapën më shumë mushkonja, 19 nga 20 prej tyre”, -tregon zonja Monica Ferreira Moreira.

Viruset e mushkonjave mund të shkaktojnë dhimbje koke apo të muskujve, enjte dhe skuqje të lëkurës.

Ato përbëjnë rrezik të madh për të sapolindurit dhe të moshuarit. Maria Guiomar Lopes tregon se nëna dhe vajza e saj janë të prekura nga një lloj virusi i bartur nga mushkonjat.

“Unë nuk u infektova dhe as babai im. Por nëna dhe vajza ime u prekën nga virusi si dhe shumë fqinjë. Unë nuk u preka dhe mendoj se kurthi i mushkonjave është efektiv.”

Grupi i hulumtuesve mori miratimin për një patentë botërore dhe aktualisht po punon me industrinë lokale për prodhimin e kurthit.

Ndërsa mushkonja Aedes është një insekt tropikal, klimat më të ngrohta nënkuptojnë se së shpejti kjo mushkonjë mund të përhapet edhe në zona të tjera që më përpara kanë qënë të paarritshme.

/voa/

Kalendari

Ngjarjet e datës 22 tetor 2019 - Me rastin e 30 vjetorit të rënies së komunizmit, Instituti Shkencor Kosovaro-Suedez do të organizojë konferencën shkencore ndërkombëtare me titull '30-vjetori i rënies së sistemit komunist'. (Hoteli Sirius, ora 9:00)

- Nën patronatin e Kryeprokurorit të Shtetit mbahet dita e dytë e “Javës për të Drejtat e Viktimave të Krimit” me ç‘rast do të organizohet konferencë per koordinimin ndërinstitucional në trajtimin e rasteve të trafikimit të qenieve njerëzore si dhe sfidat në trajtimin e rasteve të dhunës seksuale gjatë luftës. (Hotel Emerald, ora 9:30)

- Drejtori i Zyrës për Rritje Ekonomike pranë misionit të USAID-it në Kosovë, Matthew Cullinane, do të flasë në hapjen e Konventës së tretë vjetore të Industrisë së Veshmbathjeve në Kosovë. (Hoteli Emerald, ora 10:00)

- Punëtorët teknik të Fakulteteve të UP-së “Hasan Prishtina” në Prishtinë, do të protestojnë para Rektoratit të UP-së. (Para Rektorati, ora 10:00)

- Nën patronatin e kryetarit të komunës së Mitrovicës, Agim Bahtiri do të mbahet Panairi i Sportit me të gjitha klubet sportive të qytetit të Mitrovicës. (Sheshi “Isa Boletini” në Mitrovicë, ora 10:00)

- Dega e Alternatives në Gjakovë mban konferencë për media. (Zyrët e Alternativës në Çarshinë e Jupave në Gjakovë, ora 11:00)

- Bëhet promovimi i librit “Gjinekologjia me obstetrikë  për infermieri dhe mami” me autore Prof. dr. Myrvete Paçarada dhe bashkautorë  Ass. dr. Vlora Ademi Ibishi dhe Ass. dr. Nyltene Kongjeli. (Biblioteka Kombëtare e Kosovës, ora 11:00)

- Më rastin e Ditës Boterore të Energjisë, Instituti për Politika Zhvillimore mban konferencë për media me temë 'Cilat duhet të jenë prioritete e qeverisë së re në sektorin e energjisë në Kosovë?  - Rekomandime dhe propozime nga shoqëria civile'. (Zyrët e Resource Center (Lagjja Pejton, Rr. Pashko Vasa, nr. 1, përballë Hotel Royal, ora 13:00)

- Këshilli Prokurorial i Kosovës mban takimin e 173-të. (Objekti i Prokurorisë së Shtetit, ora 13:30)

- ETEA organizon premierën e shfaqjes “Muret Flasin” që i dedikohet përkujtimit të organizimit të arsimit paralel gjatë viteve të '90-ta. (Shtëpia - shkollë “Sami Frashëri” e familjes Aliu - Hertica, ora 20:00)