19 Shkurt 2020

Prishtina, ndër 6 kryeqytetet më transparente në Evropë

Prishtinë, 20 gusht - Dega e Transparency International në Sllovaki, sot publikoi rezultatet e matjes së transparencës për 26 kryeqytetet evropiane.

Ky studim hulumton dhe krahason qasjen e qytetarëve të këtyre qendrave evropiane në informacione publike.

Në mënyrë të veçantë analizon se cilat informacione, qeveritë e këtyre kryeqyteteve i bëjnë të disponueshme për qytetarët, si i marrin vendimet, si i shpenzojnë paratë e taksapaguesve dhe cilat rregulla kanë në dispozicion për të parandaluar sjelljet korruptive.

Matja është realizuar në dhjetor të vitit 2018 dhe është e bazuar në gjithsej 14 indikatorë. Rezultatet e matjeve e radhisin Prishtinën në kategorinë e kryeqyteteve që kanë përmbushur së paku 75% të pikëve maksimale,

Gjetjet tregojnë që ueb faqet e kryeqyteteve Vilnius dhe Pragë ofrojnë qasje shume të lehtë në informatat lidhur me prokurimin publik. Ndonëse nëntë kryeqytete publikojnë kontratat e prokurimit në ueb faqet e tyre, asnjë nga këto kontrata nuk janë të publikuara në format të qasshëm për shfrytëzim nga qytetarët.

Prishtina dhe Oslo tregojnë praktika të mira të publikimit të buxhetit dhe raporteve të shpenzimeve në format të redaktueshëm (format i të dhënave të hapura). Ndërsa Stokholmi përbën shembullin më të mirë të prezantimit të planifikimeve dhe shpenzimeve buxhetore dhe atë krejtësisht në mënyrë të lehtë dhe të kuptueshme, me infografika e artikuj.

Përderisa nëntë kryeqytete kishin kthyer përgjigje në kërkesën për qasje në dokumente publike, 15 nuk ishin përgjigjur fare, ndërsa dy kishin kthyer përgjigje të pjesshme.

Tallinn publikon kontaktet e plota të asambleistëve komunal dhe i lidh ato me informacione të tjera që mund të jenë të dobishme për qytetarët. Megjithatë, Londra ka shkuar edhe më tej dhe ka përgatitur një mënyrë pothuajse të përsosur të prezantimit të të zgjedhurve para publikut. Në një ueb faqe moderne mund të gjenden kontakt informatat për secilin anëtar të këshillit të qytetit, të ardhurat e tyre vjetore, transkriptet e mbledhjeve dhe lista e dhuratave të marra - p.sh. një darkë e paguar, një shishe verë ose bileta tenisi.

Një shembull i praktikave transparente të punës është qyteti i Berlinit, i cili publikon paraprakisht të gjitha mbledhjet e punës, kalendarin e punës dhe takimeve të kryetarit të komunës për tërë javën.

Përderisa vetëm pesë kryeqytete publikojnë deklarimet e pasurisë së anëtarëve të asamblesë komunale në ueb faqe (ku në mesin e tyre është edhe Prishtina), këshilli i qytetit të Madridit publikon edhe CV-të e anëtarëve të asamblesë, të dhëna për kualifikimin akademik të tyre, nivelin e  zotërimit të gjuhëve të huaja, një përmbledhje të karrierës së tyre të mëparshme, dhe deklaratën e pasurisë - përfshirë të dhënat nga raportet e tatimeve.

Ky hulumtim gjithashtu tregon se 22 nga 26 kryeqytetet kanë të  publikuara procesverbalet e seancave. Në këtë matje, në krye të listës është Amsterdam me një sistem arkivi të qartë dhe miqësor. Ndërsa, sa i përket publikimit të shënimeve individuale të votimit, vetëm 11 kryeqytete e bëjnë atë. Prishtina nuk është në mesin e tyre.

Një shqetësim është ngritur lidhur me regjistrin e lobimit, ku vetëm një (Madrid) nga 26 kryeqytetet e matura e publikon atë. Ky hulumtim ka gjetur se shumë shtete, e në mesin e tyre edhe Kosova, nuk kanë ligje për rregullimin e lobimit.

Kodi i Sjelljes së Prishtinës është botuar në një mënyrë më të përmbledhur në tre gjuhë (shqip, serbisht dhe anglisht). Përderisa vetëm 12 nga 26 kryeqytetet e matura kanë kthyer përgjigje pozitive në kërkesën për qasje në të dhënat lidhur me pagat e kryetarit dhe asamblistëve.

Diana Metushi-Krasniqi, menaxhere e projekteve në KDI, tha se konkluzionet e përgjithshme flasin që kryeqytetet e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian u ofrojnë qytetarëve më shumë qasje në informacion sesa kryeqytetet e vendeve jo anëtare. Më tutje, aso shtoi se “Vendet e Evropës Lindore i japin më shumë rëndësi transparencës se sa vendet me demokraci të konsoliduar dhe po tentojnë t’a adresojnë korrupsionin e thellë përmes politikave pro-transparente. Prishtina, Praga dhe Vilniusi janë shembuj të kësaj.”

KDI fton qeverisjen e kryeqytetit të Prishtinës të përqafojë dhe zbatojë praktikat transparente të suksesshme nga kryeqytetet tjera evropiane në mënyrë që të garantojë një informim cilësor dhe të lehtë të qytetarëve të saj. Transparenca si një parim i qeverisjes së mirë është shumë e rëndësishme, dhe duhet të shërbejë si bazë për llogaridhënie të mirëfilltë të të zgjedhurve ndaj qytetarëve.

Kalendari

Ngjarjet e datës 19 shkurt 2020

- Shoqata e Kirurgëve Plastik, Rekonstruktiv dhe Estetik të Kosovës, ka organizuar për herë të parë Simpoziumin dhe Workshop-in mbi trajtimin e plagëve. (Hotel Emerald, ora 8:00)

- Klubi i Prodhuesve të Kosovës për të dytën herë me radhë po organizon Konventën e Prodhuesve të Kosovës. (Hotel Emerald, ora 9:00)

- Ministri në Detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme i Republikës së Shqipërisë, Gent Cakaj, vjen për vizitë zyrtare në Prishtinë, ku do të pritet nga homologu i tij, Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës i Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca. (Ndërtesa e MPJ-së, ora 10:00)

- Instituti Demokratik i Kosovës organizon tryezën ku do të publikohet raporti “Rruga e Dukagjinit, Autostradë apo Zgjerim i Rrugës Ekzistuese”, të përgatitur nga KDI. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë dhe Financa e Komunës së Mitrovicës. (Objekti i Kuvendit Komunal të Mitrovicës, ora 10:00)

- Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” organizon hapjen e ekspozitës “Kujtesa e Kosovës: Jeta nën qiell e najlon”, pamjet e jetës së shqiptarëve të Kosovës në vitin 1999. (Holli i Bibliotekës, ora 11:00)

- Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, dr. Vjosa Osmani, takohet me ministrin në detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme të Republikës së Shqipërisë, Gent Cakaj, me bashkëpunëtorë. (Kabineti i kryetares së Kuvendit, ora 12:00 - vetëm pamje)

- Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut organizon një protestë para zyrës së avokatit Tomë Gashi, për të kundërshtuar sjelljen e tij abuzive që bëri ditë më parë ndaj një lypësari në shesh të Prishtinës. (Para Zyrës së Avokaturës, afër Kino ABC, ora 12:00)

- Agjencia Kosovare e Privatizimit do të mbajë ceremoninë e hapjes së ofertave të shitjeve përmes likuidimit nr.54. (Hotel Grand, ora 12:30)

- Kinema “Jusuf Gërvalla”, në Pejë shfaq filmin "Gjumë dhe Dashuri". (Kinema në Pejë, ora 19:00)