24 Shtator 2020

Mos hartimi i akteve nënligjore, sfidë për zbatimin e Ligjit për Mbrojtjen e Sinjalizuesve

Prishtinë 9 dhjetor - Lëvizja FOL si pjesë e Koalicionit të OJQ-ve për Javën Kundër Korrupsion 2019 ka mabjtur sot tryezën e diskutimit: “Ligji për Mbrojtjen e Sinjalizuesve - Sfidat e zbatimit në praktikë”, me c’rast ka publikuar edhe të gjeturat nga monitorimi i zbatimit të këtij ligji që nga hyrja në fuqi ëe tij.

Mexhide Demolli Nimani, drejtore ekzekutive e Lëvizjes FOL tha se tash e gjashtë muaj janë duke monitoruar zbatimin e këtij ligji.

“FOL me mbështetjen e KFOS ka disa muaj që është duke bërë monitorimit e ligjit, dhe pavarësisht që themi se kemi ligjin institucionet , konkretisht Ministria e Drejtësisë ka dështuar në hartimin e akteve nënligjore brenda afatit të paraparë ligjor”.

Gjatë kësaj periudhe FOL ka realizuar disa aktivitete qëllim të promovimit të Ligjit janë: publikimi i një video informuese, takime me akterë relevant në lidhje me zbatimin e ligjit, krijimi i databazës me zyrtarët e caktuar nëpër institucione për pranimin e sinjalizuesve dhe fokus grup me zyrtarë përgjegjës.

Ndërkaq Yllka Buzhala, hulumtuese në Lëvizjen FOL prezantoi të gjetura nga monitorimi i zbatimit të këtij ligji të cilat FOL ka arritur ti marr përmes kërkesave për qasje në dokumente publike.

“Nga 160 institucione të kontaktuara, vetëm 87 institucione janë përgjigjur që kanë emëruar zyrtarin përgjegjës. Përderisa, të gjeturat nga fokus grupi tregojnë sfida të mëdha rreth zbatiit të këtij ligji në praktikë, në mungesë të legjislacionit dytësor”, tha Buzhala.

Shaip Havolli, Drejtor i Agjencisë kundër Korrupsion tha se deri më tani rreth 230 institucione publike kanë emëruar zyrtarin përgjegjës dhe AKK në bashkëpunimin me Këshillin e Evropës kanë organizuar trajnime për zgjyrtarët përgjegjës për trajtimin e sinjalizuesve.

“Mungesa e akteve nënligjore ka bërë që të mos shkohet më  tutje me trajnime shtesë për të gjithë zyrtarët, përfshi këtu të gjithë punëtorët në sektorin publik”, tha Havolli.

Ndërkaq, Ardian Bajraktari, Drejtor i Departamentit Ligjor – Ministria e Drejtësisë tha se ligji është shumë i rëndësishëm, dhe garanton mbrojtje efektive të sinjalizuesve që e hasin gjatë punës së tyre.

“Është njëri prej ligjeve më të avansuara. Bashkarisht me AKK dhe me PECK II,  ne kemi hartu nje draft fillestar, mirëpo ka cështje tjera na kanë vonuar zbatimin e tij. Është e vërtet që draft rregullorja nuk është hartu, dhe po besoj që e njëjta do të bëhet si të formohet qeveria”,  tha Bajraktari.

Vlora Marmullakaj, zyrtare e Lartë e Projektit PECK II në Këshillin e Evropës tha se vërtët kanë mbështët ligjin në aspektin teknik.

“Rekomandimi i KE ka qenë bazë për hartimin e ligjit të ri të Sinjalizuesve. Konsideroj që ligji është mjaftë i avansuar. Për dallim nga korniza e brendshme, ligji i mbron personat zyrtarë, ofron mbrojtje të gjerë për sinjalizuesit. Ka shume probleme praktike të institucioneve dhe besoj që është fillimi, ligji ende nuk i ka bërë 1 vjet. Ligji si i tillë nuk është që nuk afron zgjidhje për sinjalizuesit. Ka shumë punë për të bërë. Me rëndësi është me qenë vullneti për zbatimin e ligjit”, tha ajo.

Ardiana Thaçi, Gazetare në KohaVision tregoi për përvojën e saj me sinjalizues duke treguar se sa ju ka ndihmuar ligji i ri sinjalizuesve përmes të cilëve ajo arriti të publikoj storie të ndryshme rreth keqpërdorimeve në shumë institucione të ndryshme. 

"Më vijn informata të ndryshme brenda institucioneve, mirëpo anonime dhe me email fiktiv. Fuqizimi i këtij ligji do të ndikonte edhe në uljen e korrupsionit. Kemi pas dëshir që ne të kemi rregulloret dhe të zbatueshme. Ruajtja e konfidencialitetit është e vështirë, sepse dihet që të ne është vështirë”, tha ajo.

Faton Morina – person zyrtar për pranimin e sinjalizimeve në BQK vlerësoj punën e AKK. “Menoj që ligji i ka disa të meta, mirëpo është dukshëm ma i avansuar se ligjin e kaluar. Shpesh ligjet vec e miratojmë sa përpërmbushjen e një standardi. Është sfidë kjo pozitë për ne dhe shpresoj që aktet nën ligjore do të naj lehtsojnë punën” tha Morina. 

Kalendari

Ngjarjet e datës 25 Shtator 2020 - Zyra e Koordinatorit për Zhvillim të Kombeve te Bashkuara në bashkëpunim me Kryesinë e Kuvendit ri themelojn Këshillin SDG në Kuvendin e Kosovës. (Kuvendi i Kosovës, oborri para hyrjes kryesore, ora 9:00)

- Vazhdon seanca plenare e Kuvendit te Republikës së Kosovës. (Salla e Kuvendit, ora 10:00)

- Shefi i Grupit Parlamentar të PDK-së, Bedri Hamza, mban konferencë për media. (Hyrja e Kuvendit nga sheshi, ora 10:00)

- Drejtoria për Turizëm dhe Zhvillim Ekonomik, në vazhdën e aktiviteteve të realizuara me rastin e Ditës Botërore të Turizmit do të bëjë prezantimin e raportit të punës së kësaj drejtorie, që nga viti 2018 e deri më sot. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit Komunal në Shtëpinë e Bardhë, ora 10:00)  

- Drejtoresha për Kulturë në Komunën e Prishtinës, Blerta Basholli dhe artisti Sislej Xhafa do të mbajnë konferencë për shtyp. (Ndërtesa e vjetër të Komunës, ora 11:00)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi me përkrahje të Departamentit të Shtetit Amerikan - Byrosë së Narkotikëve Ndërkombëtar dhe Çështjeve të Zbatimit të Ligjit dhe NED-it do të mbajë konferencë për media, në të cilën do të prezantoj raportin analitik të aplikimit të Konventës Evropiane për të Drejtat e njeriut dhe jurisprudencës së Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut nga Gjykatat e Republikës së Kosovës. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Mbahet mledhja e jashtëzakonshme e Kuvendit të Shoqatës së ndërmarrjeve që merren me qarkullimin e naftës, derivative të naftës, gazrave dhe lubrifikanteve “SHQNGL”, i ftuar është edhe Ministri i Tregtisë dhe Industrisë Vesel Krasniqi. (Objekti i Odës Ekonomike të Kosovës, ora 11:00)

- Bëhet inaugurimi i veprës "trëndafili i bardhë" nga Sislej Xhafa, që është vepra e parë e projektit "Art në Hapësirë Publike". (Rruga "Andrea Gropa", te "Klubi i Pëllumbave" ora 11:45)

- Konstituohet Komisioni Hetimor Parlamentar mbi procesin e licencimit, operimit, mbikëqyrjes dhe aplikimit për lejet e hidrocentraleve në Republikën e Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, salla C203, ora 12:00)

- Partia Socialdemokrate do të mbaj një aktivitet afër bankës "Pro Credit Bank". (Përballë rektoratit të UP-së, lagjia "Tre Sheshirat", ora 13:00)

- Mbahet seanca plenare e Kuvendit te Republikës së Kosovës. (Salla e Kuvendit, ora 13:00)

- Platforma Bashkë-krijuese GërrGërr prezanton programin, “Kuzhina Anasjelltas”. (Kino Bahçe, te Lumbardhi në Prizren, ora 18:00)

- Fillon edicioni i dytë i festivalit Lahuta, Okarina Polifionia. (Ambientet e Qendrës për zhvillimin e kultures tradicionale në Prishtinë, ora 18:30)