07 Dhjetor 2019

Populizmi, pavarësia dhe korrupsioni në Kosovë

 Shkruar nga Ali Hertica

Një vëzhgim i parë që "Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit në Kosovë tregon se korrupsioni sistemik dhe pabarazia sociale shkojnë paralelisht së bashku me poltikën dhe disa subjekte në vendë.

Një situatë e tillë, jo vetëm që krijon zhgënjimin e qytetarëve në lidhje me vendosjen politike që nuk e adreson këtë situatë, por edhe krijimin e një terreni mbarështimi për populizmin dhe për politikanët që hartojnë programin e tyre politik mbi të tek subjektet poltike.

Rritja e politikanëve populistë është pra jo vetëm një shenjë paralajmëruese, por edhe një barometër për shkallën e zhgënjimit që buron nga pabarazia që ushqehet, ndër të tjera, korrupsioni.

Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit në Kosovë i  shënuar në një shkallë të lartë(perceptohet si shumë e korruptuar) në 100 (perceptohet si jo e korruptuar). Kjo tregon se korrupsioni perceptohet si një çështje gjithëpërfshirëse dhe globale në sektorin publik.

"Në shumë vende, korrupsioni vjedh njerëzit për nevojat e tyre themelore, ndërsa një numër i individëve në një pozitë mbizotëruese mund të jetojnë një mënyrë jetese luksoze me pandëshkueshmëri,siq ësht në shoqërin dhe shtetin e Kosovës.

 Korrupsioni dhe pabarazia ushqehen me njëri-tjetrin, duke krijuar një rreth të mbrapshtë korrupsioni, shpërndarje jo të duhur të pushtetit në shoqëri dhe shpërndarje të pabarabartë të pasurisënga klanet nepotsite të shoqërisë. Për më tepër, siç dëshmohet, përveç të tjerash, kjo mundësi e vetë-pasurimit në dëm të interesit publik..

"Ne nuk mund ta lejojmë luksin e  vonuar të Korrupsioni këtë dukuri duhet të luftohet urgjentisht në mënyrë që të përmirësohet cilësia e jetës së njerëzve nëtërisn si shoqeri demokratiketë nj shteti ligjor  askush mbi ligjin. Një dukuri të till duhët ti kushtohet vëmendje e veçantë  që shoqëria Kosovare të jet e shendosh  si shoqëri demokratike.

Këto raste tregojnë se si, përmes përplasjeve midis biznesit dhe aktorëve politikë, miliarda  janë transferuar nga ekonomia në favor të një pakice të vogël dhe në dëm të një shoqërie.

Ky lloj korrupsioni shkel të drejtat e njeriut, parandalon zhvillimin e qëndrueshëm dhe promovon përjashtimin social të shoqëris Kosovare . Seria e skandaleve të korrupsionit, që përfshijnë politikanë dhe kompani dhe të cilat kohët e fundit janë nxjerrë në dritë, ndikojnë pa diskutim në reputacionin e vendit, në syrin e faktorit nëderkombëtar,prandaj shoqeri dhe subjektet poltike duhet që të ulur në mënyrë sistematike rezultatin  e lkuftimit kundër kesaj dukurie negative për shoqërin Rivendosja e besueshmërisë dhe reputacionit të një vendi që kalon një krizë të tillë etike dhe reputacioni nuk mund të sillet vetëm nga gjyqësori, por gjithashtu duhet të mbështetet nga fuqitë legjislative dhe ekzekutive.

Ky dimension i fundit, përkatësisht ai i angazhimit politik për t'iu qasur çështjes së korrupsionit dhe pabarazisë në një perspektivë koherente, është thelbësore për demokracinë.

Ky angazhim politik kërkohet nëse njerëzit që janë të ngopur me premtime boshe të politikanëve për të luftuar korrupsionin, duhet të vendosin shpresat e tyre tek politikanët populistë që premtojnë të prishin sistemin e korrupsionit dhe privilegjeve. Populizmi nuk është ilaçi i duhur dhe vetëm sa do ta përkeqësojë problemin.

Në vendet me udhëheqës populist ose autokrat, ne shohim se demokracitë shpesh bien në përçarje dhe ekziston një model shqetësues i përpjekjeve për të prishur shoqërinë civile, frenuar lirinë e shtypit dhe dobësuar gjyqësinë e pavarur.

Në vend që të japin premtimin e tyre për të luftuar konfliktet e interesit, korrupsionit dhe privilegjeve, keto lloj udhëheqësi instalon forma edhe më të këqija të sistemeve të korrupsionit.

Vetëm në shoqëritë ku ekziston liria e shprehjes dhe transparenca në vendimmarrjen politike dhe ku ka institucione të forta demokratike,  mundet  që shoqëria civile dhe mediat t'i mbajnë përgjegjës ata që janë në pushtet dhe mund të luftohet me sukses korrupsioni.

Kalendari

Ngjarjet e datës 7 dhjetor 2019 - Këshilli Gjyqësor i Kosovës organizon Konferencën e Nëntë Gjyqësore në të cilën do të marrin pjesë tërë struktura e sistemit të drejtësisë në Kosovës për të diskutuar temën: “Të arriturat dhe sfidat e sistemit gjyqësor gjatë vitit 2019”. (Hotel Emerald, ora 9:30)

- Federata e pingpongut të Kosovës do të organizojë turneun më të fortë të vitit 2019,  TOP 12 për Seniorët më të mirë, me të cilat edhe përmbyllen garat për vitin 2019. (Palestra e sporteve në Prishtinë, ora 10:00)

- Federata e Futbollit e Kosovës organizon turneun final të projektit “Rekrutimi i vajzave të reja në futbollin e organizuar” nën moton “Ti mund ta bësh – You Can Do It”, ku do të marrin pjesë ekipet fituese të turneve të mbajtur në 13 komuna. (Kompleksi “Sopa Sport” në Lipjan, ora 10:15)

- Rrjeti i Grave të Kosovës mbledhë 158 organizatat anëtare, përkrahësit individual, partnerët, miqtë, dhe përfaqësuesit e mediave në Kuvendin e 17-të Vjetor të Anëtareve. (Hotel Sirius, ora 10:30)

- Misioni i OSBE-së organizon konferencë ku do të prezantojë aktivitetet që Misioni ka organizuar gjatë vitit 2019 me të rinj, siç janë Akademia e OSBE-së për Dialog, Deklarata Ndër-Komunale për Dialog ndërmjet Komuniteteve, si dhe Lojërat Mini-Olimpike për Njerëz me Nevoja të Veçanta, të cilat kanë sjellë së bashku të rinj nga komunitete të ndryshme. (Hotel Swiss Diamond, ora 11:30)

- Gecjan Fashion Group sjellë për të 13-in Vit me radhë, ngjarjen më të madhe të modës në rajon “Kosova International Fashion Week 2019”. (Salla e panaireve në Shkabaj, ora 18:00)