19 Qershor 2019

Mbahet konferenca rajonale për luftën kundër trafikimit me trashëgimi kulturore

Prishtinë, 23 maj - Konferenca Rajonale për Luftën kundër Trafikimit me Trashëgimi Kulturore është mbajtur këtë muaj në Künstlerhaus në Minhen, Gjermani. Më se 70 pjesëmarrës kanë udhëtuar nga rajoni i Ballkanit Perëndimor dhe vendet e tjera të Evropës për të marrë pjesë në konferencë.

Pasi që kjo temë është relevante dhe e rëndësishme edhe për Kosovën, në konferencë morën pjesë shtatë pjesëmarrës nga Kosova nga Ministria e Drejtësisë, Zyra e Kryeprokurorit të Shtetit, Zyra e Prokurorit Themelor në Prishtinë, Ministria e Kulturës, Dogana dhe Policia e Kosovës.

Objektivat e konferencës

Qëllimet kryesore të konferencës ishin vetëdijesimi i publikut dhe subjekteve ligjore në lidhje me trafikimin me trashëgimi kulturore dhe ngritja e të kuptuarit të mënyrës së veprimit të grupeve të krimit të organizuar të përfshira në aktivitete kriminele.

Folës ekspert nga organizata siç është Europol, Spanish Guardia Civil, universiteti Oxford, UNESCO, UNODC, dhe Organizata Botërore e Doganave kanë ndarë njohuritë e tyre se si kriminelët falsifikojnë dhe kontrabandojnë dokumentet për prejardhjen dhe mbi ndikimin kulturor, historik dhe social që kanë këto veprime.

Trendet e ndryshueshme paraqesin sfidë globale

Ekspertët janë pajtuar për rëndësinë e alokimit të resurseve, ndërmarrjen e hetimeve, vetëdijesimin politik dhe përmirësimin e grumbullimit dhe këmbimit të informatave për të luftuar tregtinë e paligjshme me objekte kulturore.

Për të realizuar këtë, autoritetet duhet të jenë në hap me trendet e trafikimit – që kanë kaluar nga tregu fizik në atë elektronik, duke ndryshuar këmbimin e vëllimit të vogël të artikujve me vlerë të madhe tek vëllimi i madh me artikuj me vlerë të vogël.

Globalizimi i tregtisë ofron mënyra të reja të dërgimit dhe një mori të kontakteve. Trafikimi i materialit nuk dokumentohet mirë dhe mund të bëhet me një rrezik të vogël. Shkatërrimi sistematik i trashëgimisë kulturore nuk shikohet më si dëm kolateral, por cak i qëllimshëm për përfitim monetar.

Fatkeqësisht hetimet shpesh mbesin në nivel lokal me burime të kufizuara. Kjo paraqet sfidë specifike për autoritetet dhe thekson rëndësinë e bashkëpunimit dhe harmonizimit ndërkombëtar. Lidhjet në BE janë tejet të rëndësishme për të identifikuar rrjetet kriminele dhe caqet me vlerë të madhe.

Instrumentet ligjore dhe strategjitë për parandalim

Nga shënimet, trajnimet dhe vetëdijesimi i ngritur do të përfitojnë zyrtarët doganorë dhe policia kufitare si linja e parë e mbrojtjes kundër trafikimit me trashëgimi kulturore.

Këta zyrtarë nganjëherë punojnë në kushte të rrezikshme, me informata të kufizuara dhe pritje joreale e të qenurit ekspert në një fushë të gjerë siç janë kafshët e egra, mjekësia dhe historia.

Vëmendje kërkojnë edhe procedurat policore për rastet e vjedhjes së trashëgimisë kulturore dhe trafikim pasi që ligjet aktuale mund të jenë relevante vetëm për periudha të caktuara kohore, kanë përjashtime për objekte të caktuara dhe funksionojnë sipas ideologjisë themelore – “gjithçka është e ligjshme, përderisa nuk është e kundërligjshme” – dhe duke vështirësuar kështu hetimet si dhe dëshmimin e krimit.

Vendosja e trafikimit me artikuj kulturor në agjendë

Fondacioni Kulturor i Shteteve Federale të Gjermanisë është duke ndërmarr hapa për të luftuar raportimin e dobët dhe dënimet joadekuate nga institucionet.

Fondacioni mbështet programin hulumtues që zbulon dhe dokumenton rrugët e trafikimit, ruajtjen digjitale dhe qasjen mobile tek databaza e trashëgimisë kulturore si dhe udhëzues i praktikave më të mira për autoritetet qeveritare dhe grupet e interesit.

Kjo dhe mënyra tjera të motivimit ndihmojnë për të lëvizur para, duke bashkuar policinë dhe ekspertët për të krijuar lidhje ndërkombëtare dhe standarde dhe për të vendosur trafikimin me trashëgimi kulturore si prioritet politik.

Konferenca u organizua nga projekti i IPA/2017 Lufta kundër Krimeve të Rënda në Ballkanin Perëndimor, i bashkëfinancuar nga Bashkësia Evropiane (DG NEAR) dhe Ministria e Gjermanisë Federale për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (BMZ).

Projekti implementohet nga Agjencia Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar “Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH” si dhe Ministria Italiane e Punëve të Brendshme dhe Qendra për Bashkëpunim Ndërkombëtar Ligjor (CILC). 

Kalendari

Ngjarjet e datës 19 qershor 2019

- Komisioni Hetimor Parlamentar në lidhje me gjendjen në PTK dhe Vala do të merr vendim për angazhimin edhe të katër ekspertëve për nevoja të komisionit. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 9:00)

- Kryetari i Komunës së Gjilanit, Lutfi Haziri, pret në takim ambasadorin e Norvegjisë në Kosovës, Per Strand Sjaastad. (Zyra e kryetarit Haziri, ora 10:00)

- Për nder të Ditës së Çlirimit të Istogut mbahet turnir në ping-pong për nxënës të shkollave. (Saradran, ora 10:00)

- Zyra e BE-së në Kosovë në partneritet me Ambasadën e Suedisë është duke organizuar një ngjarje për nisjen e projektit "Fuqizimi i Sistemit Statistikor në Kosovë 2019-2020". (Agjencia e Statistikave e Kosovës, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë dhe Financa e Komunës së Mitrovicës. (Salla e Mediave të Komunës së Mitrovicës, ora 10:00)

- Mbahet seanca plenare e Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e rregullt e Komitetit për Politikë dhe Financa e Komunës së gjashtë të rregullt. (Salla e mbledhjeve të Kuvendit të Komunës së Rahovecit, ora 10:00)

- Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor hap zyrtarisht fazën e shqyrtimit publik për hartën zonale. (Ish objektin “Rilindja”, kati përdhese, Amfiteatri i madh, ora 10:30)

- Kryetari i Komunës së Gjilanit, Lutfi Haziri dhe ambasadori i Norvegjisë në Kosovës, Per Strand Sjaastad në mënyrë simbolike bëjnë zbulimin e pllakës së emërtimit të rrugës, te parku i qytetit. (Parku i qytetit në Gjilan, ora 10:30)

- Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut të energjisë elektrike të Kosovës organizon ceremoninë solemne të inaugurimit të Nënstacionit 110/10(20)kV Ilirida - Mitrovica 2, e cila do të mbahet në prani të personaliteteve të shumta si vendore ashtu edhe ndërkombëtare. (Objekti i ri në Mitrovicë, ora 11:00)

- Ministri Kujtim Gashi, do të bëjë përurimin e Stadiumit të Komunës së Kamenicës dhe do të nënshkruan dy memorandume mirëkuptimi për sport dhe rini. (Kamenicë, ora 11:00)

- Komuna e Vitisë dhe Fshati Sllatin e Epërme organizojnë promovimin e librit 'Sllatina e Epërme e Anamoravës - Monografi' e autorëve Fahrush Rexhepi dhe Jusuf Osmani. (Shtëpia e Kulturës në Viti, ora 11:00)

- Zyra e BE-së në Kosovë do të lansojë Fushatën e Administratës së BE-së për Siguri dhe Shëndet në Vend të Punës "Vendet të shëndetshme të punës - Menaxhimi i substancave të rrezikshme 2019”. (Shtëpia e Evropës, ora 11:00)

- Drejtori për Mbrojtje dhe Shpëtim i Komunës së Gjilanit, Sami Spahiu mban konferencë për media për 5 mujorin e punës dhe planifikimin për tre-mujorin e ardhshëm. (Zyra e kryetarit të Komunës së Gjilanit, ora 11:00)

- Me rastin e 8 vjetorit të vdekjes, anëtarë të Kryesisë së LDK-së, bëjnë homazhe te varri i nënkryetares së LDK-së, veprimtares së dalluar të çështjes kombëtare, Nekibe Kelmendi. (Varri i Nekibe Kelmendit, ora 11:00)

- Kryeministri Ramush Haradinaj merr pjesë në përurimin e trafostacionit të ri, në lagjen Fidanishte të Mitrovicës, investim i KOSTT dhe BERZH. (Lagjja Fidanishte, Mitrovicë afër Universitetit Publik “Isa Boletini”, ora 11:30)

- Përfaqësuesit e Brigadës së zjarrfikësve të Saône et Loire, në Francë, bëjnë dorëzimin zyrtar të një automjeti kundër zjarrit dhe 300 veshmbathjeve për zjarrfikësit e Rahovecit. (Agjencia e Menaxhimit të Emergjencave në Hajvali, ora 12:00)

- Komisioni për Zhvillim Ekonomik, Infrastrukturë, Tregti, Industri dhe Zhvillim Rajonal diskuton lidhur me monopolin në fushën e homologimit të veturave, barriera jo tarifore për importin e veturave të reja që kanë origjinën nga BE, e ftuar Ambasadorja e BE-së në Kosovë Nataliya Apostolova. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 15:30)

- Me rastin e shënimit të Ditës Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës Seksuale në Konflikt, zyra e UN Women në Kosovë dhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës organizojnë në shfaqjen e dokumentarit "Prokurorët", pasuar nga një diskutim me regjisoren e dokumentarit dhe njehkohësisht fituesen e çmimit Emmy, znj. Leslie Thomas. (Kino Armata, ora 17:00)

- Qendra Kinematografike e Kosovës në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës dhe Kino Armatën për nder të njëzet vjetorit të çlirimit të qytetit të Prishtinës organizon Javën e Filmit me shfaqjen e filmave "Gardhi" nga Lendita Zeqiri dhe "me dasht‘ me dasht‘ me dasht‘" nga Ilir Hasanaj. (Kino Armata, ora 20:00)

- Mbahet koncerti Recital për flaut- Erëmira Çitaku dhe harpë - Çağatay Akyol, të udhëhequr nga Dafina Zeqiri-Nushi në bashkëpunim me Festivalin “Tingujt e Flautit”. (Bibloteka Kombëtare e Kosovës, ora 20:30)