23 Janar 2020

Institucionet duhet të zbatojnë masa më efikase kundër ndotjes së ajrit

Prishtinë, 2 dhjetor - Institucione e organizata të ndryshme që veprojnë në Kosovë rishtazi kanë bërë thirrje për adresimin e problemit të ndotjes së ajrit,  duke qenë se kjo sfidë mjedisore paraqet rrezik për shëndetin e popullatës.

Banka Botërore në një njoftim të saj ka pohuar se në shumicën e zonave në Kosovë nivelet e përllogaritura të koncentrimeve të PM2.5 janë dukshëm mbi vlerën udhëzuese të OBSH-së, ku viset urbane e tejkalojnë këtë vlerë një deri në katër herë.

Sipas BB-së, në Kosovë, si në gjithë Ballkanin Perëndimor, sektori rezidencial është burimi më i madh i ekspozimit ndaj emetimeve të dëmshme PM2.5.  Edhe emetimet në lidhje me transportin sipas BB-së paraqesin një burim të madh të ndotjes së ajrit, veçanërisht në viset urbane.

 Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit në Kosovë në një raport të saj ka bërë të ditur se çdo vit në stinët vjeshtë dhe dimÑ‘r shënohen ngritje të vlerave ndotëse në ajër.

Ndërsa Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës javë më parë ka theksuar se ndotja e ajrit po kërcënon shëndetin e popullatës. Kjo situatë sipas IKShPK-së do të rëndohet edhe më shumë me rënien e temperaturave, ku ajri do të ndotet më shumë si pasojë e ngrohjes me lëndë të ndryshme djegëse të dëmshme dhe jocilësore.

Zyrtarë të MMPH-së në rrjete sociale javë më parë kanë pohuar se përveç ndotjes në Prishtinë me rrethinë, nivel të lartë të ndotjes momentale të ajrit ka edhe në komunat që nuk kanë termoelektrana dhe industri të tilla, siç është rasti i Prizrenit. Sipas tyre determinues të ndotjes mbeten edhe përdorimi i thëngjillit si dhe veturat e shumta në trafik.

 Komuna e Prizrenit në një përgjigje me shkrim ka theksuar se në vitin 2019 për përmirësimin e cilësisë së ajrit ka ndërmarrë masa të ndryshme, duke përfshirë mbjelljen e fidanëve drunore, rregullimin dhe rehabilitimin e hapësirave të gjelbra publike, ndarjen e mbeturinave në burim (projekt i financuar nga GIZ-i), aktivitete mjedisore, ndërgjegjësimin publik dhe inspektimet.

 EC Ma Ndryshe gjatë muajve të fundit ka vërejtur se në Komunën e Prizrenit nevojitet të ketë informata më të qarta për publikun lidhur me ndotjen e ajrit dhe matjet që bëhen në këtë drejtim, ani pse Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës publikon në baza ditore të dhënat e monitorimit të cilësisë së ajrit, përfshirë këtu ato nga stacioni në Prizren.

 Prandaj, EC rekomandon organet shtetërore të nivelit qendror dhe lokal që ta njoftojnë publikun e gjerë me kumtesa për cilësinë e ajrit që kuptohen më lehtë, bashkë me rekomandime përkatëse për veprimet që duhet ndërmarrë me qëllim të mbrojtjes së shëndetit të tyre nga ndikimi i ajrit të ndotur.

 EC po ashtu kërkon që organet shtetërore të nivelit qendror dhe lokal të zbatojnë rekomandimet e organizatave me renome në mënyrë që të reduktohet ndotja e ajrit.

 Gjithashtu kërkon nga Komuna e Prizrenit që në bashkëpunim me institucionet përgjegjëse të nivelit qendror të hartojnë raporte të rregullta periodike lidhur me aktivitetet e ndërmarra që ndikojnë në përmirësimin e cilësisë së ajrit.

 Komuna e Prizrenit rekomandohet që të krijojë mekanizma adekuatë për paralajmërimin e qytetarëve lidhur me ajrin e ndotur, ashtu që qytetarët të evitojnë ekspozimin ndaj një ndotjeje të tillë.

Në këtë drejtim sugjerohet që organet komunale  e Qendra për Zhvillim të Gjelbër të shqyrtojnë mundësitë e bashkëpunimit edhe me organizatat e shoqërisë civile, me Departamentin e Shkencave të Mjedisit në UPZ dhe akterë të tjerë.

Kalendari

Ngjarjet e datës 23 janar 2020 - Mbahet mbledhja e parë e rregullt e Këshillit Komunal për Siguri në Bashkësi në komunën e Rahovecit për vitin 2020. (Salla e Kuvendit Komunal në Rahovec, ora 10:00)

- Deputetja e Kuvendit të Kosovës nga radhët e PDK-së, Eliza Hoxha dhe asambleisiti i komunës së Prishtinës, Leutrim Retkoceri, do të mbajnë konferencë për media lidhur me situaten rreth liqenit të Badovcit. (Zyret e Degës së PDK-së, afër stadiumit dhe ambasadës kroate, ora 11:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport, Rexhep Hoti, do të bëjë shpërndarjen e librave për nxënësit fitues të nivelit komunal të garës nacionale në Dituri dhe Kreativitet Kulturor e Mendim Kritik në komunën e Prizrenit. (Shtëpia e Kulturës, ora 11:00)

- Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Isa Mustafa pret në takim të dërguarin e posaçëm të ShBA-ve për dialogun Kosovë-Serbi, Ambasadorin Richard Grenell. (Mediet mund të marrin pamje në fillim të takimit, ora 11:30)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi në bashkëpunim me Ambasadën Amerikane organizon sesionin e diskutimit me Ndihmës Asistentin e Sekretarit të Departamentit të Shtetit, Jorgan K. Andrews, Byroja Ndërkombëtare e Narkotikëve dhe Çështjeve të Zbatimit të Ligjit. (Hotel Swiss Diamond, ora 11:30)

- Promovohet partneriteti në mes të Kolegjit Iliria dhe Swiss UMEF University. (Kolegji Iliria, ora 12:00) 

-  Zëvendës-ndihmës sekretari i ShBA-ve Jorgen Andrews do të marrë pjesë në ceremoninë e dhurimit te donacionit në Qendrën e Paraburgimit në Prishtinë, ku Byroja për Çështje ndërkombëtare të narkotikëve dhe zbatimit të ligjit pajisje me vlerë rreth 100,000.00 dollarë. (Shërbimi Korrektues in Kosovës, Qendrën e Paraburgimit në Prishtinë, ora 14:00)

- Universiteti i Gjakovës "Fehmi Agani" organizon ceremoninë e diplomimit të studentëve. (Pallati i Kulturës "Asim Vokshi" në Gjakovë, ora 14:00)

- Koordinatori Nacional për Kulturë, Rini dhe Sport, Rexhep Hoti, do të bëjë shpërndarjen e librave për nxënësit fitues të nivelit komunal të garës nacionale në Dituri dhe Kreativitet Kulturor e Mendim Kritik në komunën e Suharekës. (Shkolla e Mesme Profesionale "Abdyl Rama" në Shirokë, ora 14:30)

- Bëhet lansimi i platformës digjitale për pjesëmarrje të publikut, projekt ky i cili është realizuar në Komunën e Prizrenit, me financim të OSBE-së dhe e implementuar nga ana e kompanisë Appdec. (Shtëpia e Bardhë, ora 15:00)

- Instituti Demokratik i Kosovës organizon konferencën për media në të cilën do të publikohet “Indeksi i perceptimit të korrupsionit 2019” për Kosovën i përgatitur nga Transparency International. (Zyrat e KDI-së, ora 18:00) 

- Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, do të zhvillojë darkë pune me të Dërguarin e Posaçëm të Presidentit Trump për dialogun në mes të Kosovës dhe Serbisë, ambasadorin Richard Grenell. (Restoranti “Renaissance” në Prishtinë, ora 19:30)