21 Shtator 2019

Përkeqësimi i cilësisë së ujërave zvogëlon rritjen ekonomike

Washington, 20 gusht - Bota po përballet me një krizë të padukshme të cilësisë së ujërave, e cila po e fshin një të tretën e rritjes së mundshme ekonomike në zonat me shumë ndotje, si dhe po kërcënon mirëqenien njerëzore dhe mjedisore, sipas një raporti të Bankës Botërore të publikuar sot.

Cilësia e panjohur: Përmes të dhënave dhe metodave të reja, raporti “Kriza e Padukshme e Ujërave” tregon se si një kombinim i baktereve, ujërave të zeza, kimikateve dhe plastikës, mund të thithë oksigjenin nga burimet ujore, si dhe ta shndërrojë ujin në helm për njerëzit dhe ekosistemet.

Për të hedhur dritë mbi këtë çështje, Banka Botërore krijoi bazën më të madhe në botë të të dhënave për cilësinë e ujërave të mbledhura nga stacionet e monitorimit, teknologjia në distanca dhe të nxënit e makinës.

Raporti konstaton se mungesa e ujërave të pastra e kufizon rritjen ekonomike me një të tretën.

Ai bën thirrje për vëmendje të menjëhershme globale, kombëtare, dhe në nivel lokal, ndaj këtyre rreziqeve me të cilat përballen si vendet e zhvilluara ashtu edhe ato në zhvillim.
 
“Ujërat e pastra janë faktor kyç për rritjen ekonomike. Përkeqësimi i cilësisë së ujërave po e frenon rritjen ekonomike, çon në përkeqësimin e kushteve shëndetësore, zvogëlimin e prodhimeve ushqimore, dhe përkeqësimin e varfërisë në shumë vende,” tha Presidenti i Grupit të Bankës Botërore David Malpass.

 “Qeveritë e tyre duhet të ndërmarrin veprime urgjente për të ndihmuar në trajtimin e ndotjes së ujërave, në mënyrë që vendet të mund të rriten më shpejt, në mënyra ekuitabile dhe të qëndrueshme ndaj mjedisit.”

Kur Kërkesa Biologjike për Oksigjen (BOD - një matje e sasisë së ndotjes organike në ujë, dhe një tregues i tërthortë i cilësisë së përgjithshme të ujërave) kapërcen një prag të caktuar, rritja e BPV-së në rajonet në rrjedhën e poshtme bie me një të tretën për shkak të ndikimeve në shëndet, bujqësi dhe ekosisteme.

Një kontribues kryesor për cilësinë e dobët të ujërave është azoti, i cili pas përdorimit si pleh në bujqësi, përfundimisht hyn në lumenj, liqene dhe oqeane, ku shndërrohet në nitrate. Ekspozimi i hershëm i fëmijëve ndaj nitrateve ndikon në rritjen e tyre dhe zhvillimin e trurit, duke ndikuar në shëndetin e tyre dhe potencialin për fitime si të rritur.

Rrjedhjet dhe lëshimi në ujë nga çdo kilogram shtesë i plehrave azotike për hektar mund të rrisë deri me 19 për qind nivelin e zhvillimit të ndaluar të fëmijëve, si dhe të zvogëlojë me 2 për qind fitimet e ardhshme si të rritur, krahasuar me ata që nuk ekspozohen ndaj tyre.

Raporti konstaton edhe se rendimentet bujqësore po bien për shkak të shtimit të kripës në ujë dhe tokë si rezultat i thatësirave më intensive, stuhive të mëdha dhe shtimit të nxjerrjes së ujërave. Çdo vit, për shkak të ujërave të kripura, bota po humbet aq ushqim sa për të ushqyer 170 milion njerëz.

Raporti rekomandon një sërë veprimesh që mund të ndërmerren nga vendet për të përmirësuar cilësinë e ujërave. Këto përfshijnë: politikat dhe standardet mjedisore; monitorimin e saktë të ngarkesave të ndotjes; sisteme efektive të sanksionimit; infrastrukturën e trajtimit të ujërave të mbështetur me stimuj për investime private; dhe informacione të besueshme dhe të sakta për amvisëritë, në mënyrë që të frymëzohet angazhimi i qytetarëve.

 

 

Kalendari

Ngjarjet e datës 21 shtator 2019 - Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti merr pjesë në manifestimin tradicional Kulturor e Shkencor "Ditet e Dom Mikelit", Stubëll të Epërme të Vitisë. (Subëll e Epërme, ora 9:00)

- Fillon Dita e Pastrimit të Botës në Kosovë ku do të marrin pjesë ministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fatmir Matoshi, ministri i Mbrojtjes, Rrustem Berisha, Forca e Sigurisë së Kosovës, Kompania “Pastrimi”, përfaqësues nga Komuna e Prishtinës, figura të rëndësishme diplomatike, studentë e vullnetarë të shumtë. (Stadiumi “Fadil Vokrri”’ në Prishtinë, ora 10:00)

- Me rastin e përvjetorit të Ahmet Krasniqit, kandidatja e LDK-së për Kryeministre, Dr. Vjosa Osmani bën homazhe te varri i Presidentit Historik Dr. Ibrahim Rugova dhe te varri i ish Ministrit të Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, Ahmet Krasniqi. (Velani, ora 10:00)

- Vazhdon kampionati ekipor në pingpong. (Shkolla Tefik Qanga në Ferizaj, ora 10:00)

- Instituti i Kosovës për Drejtësi me përkrahje të Departamentit të Shtetit Amerikan - Byrosë së Narkotikëve Ndërkombëtar dhe Çështjeve të Zbatimit të Ligjit dhe NED-it mban konferencë për media, në të cilën do publikohet raporti: “Krimet e Rënda në Kosovë, ligji VS praktika: Analizë e politikës së ndjekjes dhe dënimeve në rastet e trajtuara në Departamentet e Krimeve të Rënda të Gjykatave Themelore në Republikën e Kosovës, analizë e veçantë e trajtimit të rasteve të veprave penale të terrorizmit”. (Hotel Sirius, ora 10:30)

- OJQ “Sundimi i Demokracisë në Kosovë" organizon aksion pastrimi përreth liqenit “Batllava” në Orllan. (Orllan, ora 11:00)

- Aksionet e pastrimit mbahet në komunën e Podujevës. (Podujevë, ora 11:00)

- Mbahet një aksion me moton “Dita e pastrimit të Botës 2019” në Mitrovicë. (Para objektit të komunës së Mitrovicës, ora 11:00)

- OJQ “Sundimi i Demokracisë në Kosovë" organizon aksion pastrimi përreth liqenit “Batllava” në Orllan. (Orllan, ora 11:15)

- Kandidatja e LDK-së për Kryeministre, Dr. Vjosa Osmani shpalosë programin e LDK-së për zhvillimin ekonomik, në Konventën për zhvillim dhe punësim. (Hotel Emerald, ora 12:00)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti zhvillon një vizitë në Gjilan. (Gjilan, ora 12:00)

- Aksionet e pastrimit mbahet në Komunën e Prizrenit. (Prizren, ora 14:00)

- Promovohet libri monografik “Nexhmije Pagarusha” i cili është një rrëfim origjinal dhe personal i një udhëtimi të mrekullueshëm nëpër jetën dhe krijimtarinë e këngëtares tonë të famshme, bilbilit të këngës shqipe në Kosovë, znj. Nexhmije Pagarusha. (Hotel Swiss Diamond, ora 19:00)

- Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti mban tubim në Petrovë të Shtimës. (Fshati Petrovë, ora 19:00)

 - Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti mban tubim në Hajvali të Prishtinës. (Restaurant "Ora", Hajvali, ora 21:00)