13 Nëntor 2019

BE anulon projektin 12 milionë euro për ndërtimin e deponisë për mbeturinat e rrezikshme në Kosovë

Prishtinë, 7 qershor - Zyra e BE-së në Kosovë me keqardhje ka bërë të ditur se i është dashur të anulojë një projekt prej 12 milion eurosh për ndërtimin e deponisë së mbeturinave të rrezikshme në Kosovë.

Vendimi për një projekt të tillë të rëndësishëm sipas zyrës së BE-së mbështetet në bashkëpunimin ndërmjet autoriteteve qendrore dhe lokale dhe bëhet në konsultim me popullatën lokale.

"Për fat të keq, autoritetet lokale të Kosovës në fund dështuan në nmbështetje të projektit", bën të ditur zyra e BE-së.

Projekti "Hartimi i planit për deponinë për mbeturinat e rrezikshme" është përfshirë në Planin e Veprimit në Mjedis të Kosovës 2011-2020, në Strategjinë për Menaxhimin e Mbeturinave në Kosovë 2013-2022 dhe në Kornizën Afatmesme të Shpenzimeve.

Veprimi përfshinte ndërtimin e objekteve për deponimin e mbeturinave të rrezikshme bazuar në vendimin e Qeverisë së Kosovës në vitin 2010.

Si rrjedhojë, projekti u përfshi në Instrumentin e BE-së për Ndihmën e Para-Anëtarësimit (IPA) për 2015.

Qeveria sipas zyrë së BE-së duhej të siguronte që projekti për ndërtimin e deponisë për mbeturinat e rrezikshme të miratohej nga Kuvendi Komunal.

"Qeveria fillimisht identifikoi një parcelë toke brenda kompleksit të vjetër ushtarak në Harilaq në Fushë Kosovë, e cila, pas studimeve paraprake, nuk doli të jetë e përshtatshme për shkak të mjeteve të pashpërthyera dhe bunkerëve të vjetër, duke e bërë të pamundur ndërtimin", thekson me tutje zyra e BE-së.

Pas disa kërkesave nga ana e BE-së në Kosovë, Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor identifikoi një lokacion alternativ brenda komunës së Fushë Kosovës.

"Megjithatë, Kuvendi i Komunës e refuzoi ngritjen e objektit në territorin e saj, duke mos i lënë kështu BE-së opsion tjetër, veçse të anulojë projektin", thekson zyra e BE-së.

Pa parcelë toke të identifikuar, nuk është më e mundur të bëhet Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis, projektimi i hollësishëm dhe të përgatitet dosja e tenderit dhe procedura përkatëse përzgjedhëse për kryesin e punëve brenda afatit të kontratës që është 15 dhjetor 2019.

Në këtë pikë, thjesht nuk ka kohë për identifikim të një parcele të re dhe për kryerjen e sërishme të të gjitha aktiviteteve përgatitore (gjeologjike, gjeoteknike, projektimi paraprak, konsultimet publike etj.).

BE-ja shpreh keqardhje për anulimin e këtij projekti, i cili do t’i silte përfitime të mëdha gjithë popullsisë, duke siguruar deponi të përshtatshme për mbeturinat e rrezikshme. Aktualisht, nuk ka një përkujdesje për këto mbeturina dhe si të tilla paraqesin kërcënim për shëndetin e njerëzve në mbarë Kosovën.

BE-ja kontribuon me pothuajse 100 milion euro ndihmë financiare për Kosovën në vit. BE-ja mbetet e angazhuar të punojë ngushtë me Kosovën, përfshirë edhe me autoritetet lokale, për të investuar në një mbrojtje më të mirë mjedisore.

Historiku i projektit:

Kosova nuk ka infrastrukturë të përshtatshme dhe sistem efikas të menaxhimit për mbetjet e rrezikshme, duke përfshirë mbetjet e rrezikshme industriale (MRRI), të krijuara sot ose të trashëguara nga e kaluara.

Aktualisht të dhënat për mbeturinat industriale dhe të rrezikshme janë të kufizuara, veçanërisht të dhënat për operatorët ekonomikë që gjenerojnë mbeturina të rrezikshme.

Përveç kësaj, nuk ka të dhëna për mbeturinat e gjeneruara nga sektori i bujqësisë dhe industria ushqimore.

Mbeturinat e rrezikshme vazhdojnë të menaxhohen në mënyrë joadekuate duke u shpërndarë në pika të ndryshme pavarësisht nga rreziku për kontaminim, ose deponohen në vende pa e marrë në konsideratë si duhet parandalimin e ndotjes/kontaminimit.

Për shkak të aktiviteteve të pakontrolluara të minierave dhe sektorit industrial në të kaluarën, materialet e rrezikshme janë gjithashtu të pranishme në deponitë e mbeturinave të minierave në një sërë vendesh në Kosovë.

Vlerësohet se sasia e MRRI-ve të gjeneruara nga industritë ekzistuese është afërsisht 1170 t/vit, ndërsa sasia totale e MRRI-ve të gjeneruara (duke përjashtuar MRRI-të nga aktivitetet e minierave dhe guroreve) është afërsisht 12000 t/vit. Kjo do të thotë se një sasi e konsiderueshme e MRRI-ve gjenerohet nga amvisëritë ose burime të tjera të paregjistruara.

Qëllimi i projektit të BE-së, me vlerë 12 milionë euro, ishte mbështetja e zhvillimit të infrastrukturës fizike për deponinë e përkohshme të mbeturinave të rrezikshme.

Projekti përfshinte përgatitjen e inventarit të mbetjeve të rrezikshme, vlerësimin e ndikimit në mjedis, projektimin, mbikëqyrjen dhe ndërtimin e objekteve të deponimit të përkohshëm në përputhje me standardet, normat dhe praktikat më të mira të BE-së.

Këto mbeturina, të deponuara përkohësisht, do të trajtoheshin pastaj nëpërmjet asgjësimit përfundimtar në Kosovë ose jashtë vendit, nëpërmjet një marrëveshje dypalëshe me një vend të tretë.

Gjithashtu, vlen të theksohet se aktualisht ekzistojnë një numër vendhedhjesh të paligjshme që ndodhen afër zonës ku ishte paraparë të ndërtohet deponia, gjë që mund të paraqesë rrezik për shëndetin.
 

Kalendari

Ngjarjet e datës 13 nëntor 2019

- Save the Children në bashkëpunim me Minstrinë e Arsimit dhe Institutin Pedagogjik organizojnë konferencën ndërkombëtare ‘Fuqizimi i Kujdesit, Zhvillimit dhe Edukimit në Fëmijërinë e Hershme’ që ka për qëllim të ofrojë mundësi për hartuesit e politikave, ofruesit e shërbimeve, përfaqësuesit nga akademia dhe akterë të tjerë, për t’u informuar dhe ndarë praktikat më të mira mbi rëndësinë e investimeve në kujdesin dhe zhvillimin e fëmijërisë së hershme. (Hotel Sirius, ora 9:30)

- Instituti Demokratik i Kosovës organizon tryezën e diskutimit lidhur me dy projekte të mëdha të Ministrisë së Infrastrukturës siç janë, rehabilitimi i rrugës Prishtinë - Pejë dhe Prishtinë - Mitrovicë ku edhe do të bëhet edhe publikimi i hulumtimit mbi arsyet e vonesave në punime në këto dy rrugë, i titulluar “Rrugë pa fund”. (Hotel Sirius, ora 10:00)

- Organizata "Voice of Roma, Ashkali and Egyptians" VoRAE organizon Festivalin Multikulturorë i pari i këtij lloji në Kosovë. (Hotel Emerald, ora 10:00)

- Grupi për Studime Juridike dhe Politike organizon tryezën e diskutimit me temë “Roli i vendimeve të Gjykatës Supreme në luftën kundër krimit dhe korrupsionit: Një thirrje për disiplinim të gjyqtarëve që marrin vendime të kundërligjshme”. (Qendra e konferencave Orion, ora 10:30)

- Në kuadër të fushatës “Jo drogë tek të rinjtë”, Task Forca Anti Drogë tek të rinjtë dhe siguri në Shkolla do të organizoj pritje për student, ku do të shfaqin prezantimet me njohurit e tyre lidhur me narkotikët, si dhe do të bashkëbisedojnë me Shefin e Task Forcës Anti Drogë. (Ndërtesa e Qeverisë, salla P38, ora 11:00) 

- Drejtori i Drejtorisë së Shëndetësisë në Komunën e Prizrenti, Visar Shehu, do të mbajë konferencë për shtyp për ta njoftuar opinionin publik me më të rejat nga fusha e shëndetësisë. (Zyret e Shërbimit Urgjent, rruga Tirana në Prizren, ora 11:00)

- Ambasada e Francës në Kosovë mban konferencë për media në të cilën do të prezantojë edicionin e 19 - të Festivalit të Filmit Frankofon në Kosovë i cili organizohet në bashkëpunim me përfaqësitë diplomatike të Zvicrës, Belgjikës dhe Luksemburgut, Aleancën Franceze, Ministrinë e Punëve të Jashtme, si dhe Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Kosovës. (Salla e konferencave në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ora 12:00)

- Teatri i Qytetit te Mitrovicës "Muharrem Qena" shfaq premierën teatrore “Kur treni vonohet”, me autor Osman Goranci dhe me regji të Artan Tmavës. (Qendra e Kulturës “Rexhep Mitrovica”, ora 19:00)