17 Janar 2018

Shkatrrimi i mjedisit kërcënon përparimin global për të varfërit

Gjenevë, 4 nëntor - Raporti i këtij viti për zhvillim njerëzor paralajmëron se degradimi i mjedisit kërcënon përparimin global për të varfërit.

Sipas raportit mosveprimi ndaj ndryshimeve klimatike dhe shkatërrimi i vendbanimeve po rrezikon shëndetin dhe rritjen e të ardhurave në vendet në zhvillim. 

Raporti i Zhvillimit Njerëzor për vitin 2011 paralajmëron se përparimi në fushën e zhvillimit në vendet më të varfra të botës mund të ndalet madje edhe të keqësohet nga mesi i shekullit për shkak të problemeve mjedisore.

Në raport thuhet se kjo mund të ndalet në qoftë se merren hapa të guximshëm për të ngadalësuar ndryshimet klimatike, për të parandaluar dëmtimin e mëtejshëm të mjedisit, dhe për të pakësuar pabarazitë e thella brenda dhe ndërmjet kombeve.

Raporti vë në dukje se vendet në zhvillim dhe vendet e zhvilluara kanë bërë përparim të konsiderueshëm në zhvillimin dhe mirëqenien e njerëzimit që nga viti 1980. Por, sipas raportit, shumë nga këto përfitime do të humbasin nëse përkeqësimi i mjedisit del jashtë kontrollit.

Autori kryesor i raportit Jeni Klugman i tha Zërit të Amerikës se vendet në Afrikën nën-Sahariane janë në rrezik të veçantë.

“Problemet kryesore që ne shohim në Afrikën nën-Sahariane janë kryesisht degradimi i tokës dhe shkretëtirës, të cilat po ndikojnë në jetesën e miliona njerëzve në zonat rurale. Ne gjithashtu kemi vërejtur disa probleme të rëndësishme rreth qasjes në burimet e ujit dhe higjienës në zonat rurale dhe urbane”.

Raporti thotë se gjysma e të gjitha rasteve të kequshqyerjes në Afrikën nën-Sahariane është shkaktuar nga faktorë mjedisorë. Në raport thuhet se degradimi i mjedisit pritet të pakësojë prodhimtarinë bujqësore dhe do të shkaktojë rritjen e çmimeve të artikujve ushqimorë deri në 50 për qind në dekadat e ardhshme.

Sipas raportit, përkeqësimi i mjedisit mund të minojë përpjekjet dhjetëra vjeçare për të zgjeruar qajsen te burimet e ujit, përmirësimin e gjendjes sanitare dhe furnizimin me energji elektrike në komunitetet më të varfra të botës. Ndërkohë që thatësira në Afrikën nën-Sahariane është shqetësuese, autorët e raportit thonë se rritja e nivelit të detit në vendet me lartësi të ulët detare në Azinë Jugore dhe në Paqësor do të vërë në rrëzik më shumë se 100 milion njerëz në dekadat e ardhshme.

Një nga elementet kryesor të raportit është Indeksi i Zhvillimit, i cili rendit vendet në bazë të arritjeve të tyre në arsim, shëndetësi dhe të ardhurat vjetore. Këtë vit, Norvegjia, Australia dhe Holanda kryesojnë renditjen në listën e 187 vendeve, ndërsa Republika Demokratike e Kongos, Nigeria dhe Burundi janë në fund.

Zoti Klugman bën një krahasim në mes të vendeve që kryesojnë renditjen dhe atyre që janë në fund.

“Për shembull, jetëgjatësia në Republikën Demokratike të Kongos është 48 vjeç. Të lindurit në Kongo, do të jetojnë deri në moshën 48 vjeçare. Kurse ata që lindin në Norvegji, do të jetojnë 81 vjet. Pra, ky është një dallim i madh. Dhe, nëse shqyrtohet secili komponent i indeksit, për shembull, mesatarisht një fëmijë do të përfundojë 13 vite shkollë në Norvegji. Kurse fëmijët në Republikën Demokratike të Kongos mbarojnë mesatarisht vetëm tre vjet e gjysmë shkollë. Pra, dallimi është i thellë dhe i zymtë”.

Shtetet e Bashkuara, Zelanda e Re, Kanadaja, Irlanda, Lihtenshtejni, Gjermania dhe Suedia janë në grupin e dhjetë vendeve që renditen më  lartë në Indeksin e Zhvillimit Njerëzor për vitin 2011. Dhjetë vendet që zënë vendin e fundit në renditje janë të gjitha nga rajoni i Afrikës nën-Sahariane.

/voa/

Kalendari

Ngjarjet e datës 17 Janar 2018 - Mbahet mbledhje e Komisionit për Shëndetësi, Punë dhe Mirëqenie Sociale në të cilën do të behët shqyrtimi i projektligjit për ndërmarrjet sociale. (Ndërtesa e Kuvendit, sallaN 303, ora 10:00)

- Në kuadër të organizimeve në 550-vjetorin e vdekjes së Skënderbeut dhe Vitit Mbarëkombëtar të Skënderbeut, nesër më 17 janar 2018, zhvillohen homazhe te shtatorja e Skënderbeut. (Shtatorja e Skënderbeut, ora 10:00)

- Mbahet mbledhja e Komisionit për Administratë Publike, Qeverisje Lokale dhe Media në të cilën do të behët shqyrtimi i raportit të punës së Komisionit, për vitin 2017 si dhe shqyrtimi i draft-planit të punës së Komisionit, për vitin 2018. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N204, ora 10:00)

- Për nder të 18 vjetorit të themelimit të Administratës Tatimore të Kosovës, do të mbahet shënimin simbolik të këtij përvjetori, në të cilin pjesëmarrës do të jenë Kryeministri i Republikës së Kosovës Ramush Haradinaj, Ministri i Financave Bedri Hamza, palët e interesit dhe donatorët. (Qendra e Shërbimit të Tatimpaguesve, ish-ndërtesa e Gërmisë, ora 11:00) 

- Mbahet mbledhja e Kryesisë së Kuvendit të Republikës së Kosovës. (Ndërtesa e Kuvendit,  salla  C 301, ora 11:00)

- Prezantohen projektet e studentëve, të cilët do të pasqyrojnë punën që është bërë gjatë semestrit dimëror 2017/18. (Fakulteti i Edukimit, ora 11:00)

- Mbahet mbledhje e Komisionit për të Drejtat, Interesat e Komuniteteve dhe për Kthim në të cilën do të behët shqyrtimi i Projektligjit për Tatimin në Pronën e Paluejtshme, me raport amandamente të Komisionit funksional për Buxhet dhe Finanaca. (Ndërtesa e Kuvendit, salla N 303, ora 12:00)

- Ministri i Ministrisë së Inovacionit dhe Ndërmarrësisë, Besim Beqaj do të vizitojë kompaninë e prodhimit të produkteve farmaceutike “Trepharm”. (Hapësirat e “Trepharm” në Sllatinë, ora 12:30)

- Komuna e Gjilanit ben zbulimin e bustit te heroit Gjergj Kastrioti - Skenderbeu. (Sheshi kryesore para zyres se kryetarit ne Gjilan, ora 13:00)

- Mbahet Akademi kushtuar 550 vjetorit të Skënderbeut, me ç ‘rast do të promovohet pulla postare e Postës së Kosovës dhe Postës së Maqedonisë në të cilen do të nderohen edhe figurat e shquara të shqiptarëve, Jusuf e Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka, në 36-vjetorin e vrasjes së tyre. (Teatri Kombëtar të Kosovës, ora  15:00)

- Komuna e Gjilanit organizon akademin e Flakes se Janarit 2018, qe i kushtohet 550 vjetorit te vdekjes se heroit kombetar Skenderbeu dhe 50 vjetorit te protestave masive per flamurin kombetar. (Teatri i Qytetit, ora 16:00)

- Muzeu i Kosovës, me nismën e "Museum Illyricum" - Zvicër, organizojnë ekspozitë me libra; pulla dhe bankënota nga mesjeta e deri në vitet '30-ta. (Lapidariumin e Muzeut të Kosovës, ora 18:00)

- Hapet ekspozitë 55 portrete për 550-vjetorin e vdekjes së Skënderbeut dhe Vitit Mbarëkombëtar të Skënderbeut. (Swiss Diamond Hotel, ora 18:00)

- Në 550 vjetorin e vdekjes së heroit kombëtar Skenderbeu dhe 50 vjetorit të protestave masive për flamurin kombëtar organizon aktivitetin Peneli i Flakes. (Teatri i Qytetit të Gjilanit, ora 19:00)