26 Shtator 2017

Shkatrrimi i mjedisit kërcënon përparimin global për të varfërit

Gjenevë, 4 nëntor - Raporti i këtij viti për zhvillim njerëzor paralajmëron se degradimi i mjedisit kërcënon përparimin global për të varfërit.

Sipas raportit mosveprimi ndaj ndryshimeve klimatike dhe shkatërrimi i vendbanimeve po rrezikon shëndetin dhe rritjen e të ardhurave në vendet në zhvillim. 

Raporti i Zhvillimit Njerëzor për vitin 2011 paralajmëron se përparimi në fushën e zhvillimit në vendet më të varfra të botës mund të ndalet madje edhe të keqësohet nga mesi i shekullit për shkak të problemeve mjedisore.

Në raport thuhet se kjo mund të ndalet në qoftë se merren hapa të guximshëm për të ngadalësuar ndryshimet klimatike, për të parandaluar dëmtimin e mëtejshëm të mjedisit, dhe për të pakësuar pabarazitë e thella brenda dhe ndërmjet kombeve.

Raporti vë në dukje se vendet në zhvillim dhe vendet e zhvilluara kanë bërë përparim të konsiderueshëm në zhvillimin dhe mirëqenien e njerëzimit që nga viti 1980. Por, sipas raportit, shumë nga këto përfitime do të humbasin nëse përkeqësimi i mjedisit del jashtë kontrollit.

Autori kryesor i raportit Jeni Klugman i tha Zërit të Amerikës se vendet në Afrikën nën-Sahariane janë në rrezik të veçantë.

“Problemet kryesore që ne shohim në Afrikën nën-Sahariane janë kryesisht degradimi i tokës dhe shkretëtirës, të cilat po ndikojnë në jetesën e miliona njerëzve në zonat rurale. Ne gjithashtu kemi vërejtur disa probleme të rëndësishme rreth qasjes në burimet e ujit dhe higjienës në zonat rurale dhe urbane”.

Raporti thotë se gjysma e të gjitha rasteve të kequshqyerjes në Afrikën nën-Sahariane është shkaktuar nga faktorë mjedisorë. Në raport thuhet se degradimi i mjedisit pritet të pakësojë prodhimtarinë bujqësore dhe do të shkaktojë rritjen e çmimeve të artikujve ushqimorë deri në 50 për qind në dekadat e ardhshme.

Sipas raportit, përkeqësimi i mjedisit mund të minojë përpjekjet dhjetëra vjeçare për të zgjeruar qajsen te burimet e ujit, përmirësimin e gjendjes sanitare dhe furnizimin me energji elektrike në komunitetet më të varfra të botës. Ndërkohë që thatësira në Afrikën nën-Sahariane është shqetësuese, autorët e raportit thonë se rritja e nivelit të detit në vendet me lartësi të ulët detare në Azinë Jugore dhe në Paqësor do të vërë në rrëzik më shumë se 100 milion njerëz në dekadat e ardhshme.

Një nga elementet kryesor të raportit është Indeksi i Zhvillimit, i cili rendit vendet në bazë të arritjeve të tyre në arsim, shëndetësi dhe të ardhurat vjetore. Këtë vit, Norvegjia, Australia dhe Holanda kryesojnë renditjen në listën e 187 vendeve, ndërsa Republika Demokratike e Kongos, Nigeria dhe Burundi janë në fund.

Zoti Klugman bën një krahasim në mes të vendeve që kryesojnë renditjen dhe atyre që janë në fund.

“Për shembull, jetëgjatësia në Republikën Demokratike të Kongos është 48 vjeç. Të lindurit në Kongo, do të jetojnë deri në moshën 48 vjeçare. Kurse ata që lindin në Norvegji, do të jetojnë 81 vjet. Pra, ky është një dallim i madh. Dhe, nëse shqyrtohet secili komponent i indeksit, për shembull, mesatarisht një fëmijë do të përfundojë 13 vite shkollë në Norvegji. Kurse fëmijët në Republikën Demokratike të Kongos mbarojnë mesatarisht vetëm tre vjet e gjysmë shkollë. Pra, dallimi është i thellë dhe i zymtë”.

Shtetet e Bashkuara, Zelanda e Re, Kanadaja, Irlanda, Lihtenshtejni, Gjermania dhe Suedia janë në grupin e dhjetë vendeve që renditen më  lartë në Indeksin e Zhvillimit Njerëzor për vitin 2011. Dhjetë vendet që zënë vendin e fundit në renditje janë të gjitha nga rajoni i Afrikës nën-Sahariane.

/voa/

Kalendari

Ngjarjet e datës 26 Shtator 2017

- Shoqata e pemëve “Pema” nga Kovraga me përkrahjen e programit AGRO të USAID-it organizon tryezën e rrumbullakët me temë “Prodhimtaria e mollës në Kosovë - gjendja aktuale, perspektiva dhe sfidat”. (Fshati Kovragë i Istogut, vendi ku është organizuar zakonisht “Dita e Mollës”, ora 10:30)

- Ministria e Drejtësisë organizon konferencë për media, në të cilën do të marrin pjesë, Ministri i Drejtësisë, Abelard Tahiri dhe Kryeprokurori i Shtetit, Aleksandër Lumezi. (Ndërtesa e Ministrisë e Drejtësisë, ora 11:30)

- Ambasadori I ShBA-ve Greg Delawie do të flas në ceremonin e lansimit të Trekandit, kompania e parë e financuar dhe mbështetur  nga Gjirafa Lab. (Sheshi 21, ora 17:15)

- Muzeu i Kosovës, në kuadër të Ditëve të Trashëgimisë Evropiane me moton Ditët e Hapura hap ekspozitën me fotografi nga autori nga Turqia, Erhan Bayladi. (Muzeu i Kosovës, ora 19:00)

- Shfaqjet performanca teatrale “Copë Copë”. (Teatri i Qytetit “Adriana Abdullahu” në komunën e Ferizajit, ora 20:00)

 

Ngjarjet e fushatës zgjedhore


- Kandidati i Lidhjes Demokratike të Kosovës për kryetar të Prishtinës, Arban Abrashi, takohet me përfaqësueset e shoqatave te grave, i pranishëm do të jetë kryetari i LDK-së, Akademik Isa Mustafa. (Hotel Sirius, ora 11:00)

- Kandidati i AKR-së për kryetar të Prishtinës, Selim Pacolli, mban konferencën për medie për të diskutuar problemet dhe brengat e qytetarëve të Prishtinës. (Sheshi Skënderbeu, pranë ndërtesës së Qeverisë, ora 11:00)

- Kandidatit për kryetar të Prishtinës nga Partia Demokratike e Kosovës, Lirak Çelajt promovon Platformën zgjedhore. (Hotel "Sirius, ora 13:00)

- Dega e NISMA për Kosovën në Klinë do të bëj hapjen e fushatës elektorale për zgjedhjet lokale. (Shtëpia e kulturës “Jehona e Dukagjinit” në Klinë, ora 13:00)

- Kryetari i Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti, mban sot konferencë për media lidhur me projektet që do të realizohen gjatë mandatit të dytë. (Zyra e Lëvizjes Vetëvendosje! në lagjen Arbëria, ora 14:00)
 
- Dega e NISMA për Kosovën në Istog do të bëj hapjen e fushatës elektorale për zgjedhjet lokale. (Restaurant Freskia në Istog, ora 15:00)

- Kandidatit për kryetar të Prishtinës nga Partia Demokratike e Kosovës, Lirak Çelaj bashkëbisedon dhe takohet me qytetarët "dorë më dorë". (Xhamia e Llapit, ora 15:00)

- Partia Demokratike e Kosovës dhe kandidati për kryetar të Podujevës, Hajredin Hyseni, do të takohen me qytetarë në qendër të Podujevës. (Podujevë, ora 15:00)

- Partia Demokratike e Kosovës dhe kandidati për kryetar për Podujevës, Hajredin Hyseni, do ta vizitojnë Fabrikën e Tekstilit “SSprint” në fshatin Letanc. (Letanc, ora 16:30)

- Lëvizja Vetëvendosje do të mbajë tubimin zgjedhor në qytetin e Vitisë, marrin pjesë kryetari Visar Ymeri, deputeti Albin Kurti, deputetja Shqipe Pantina dhe kandidati për kryetar të Vitisë, Salih Salihu. (Restaurant Lindi në Viti, ora 17:00)

- Dega e NISMA për Kosovën në Pejë do të bëj hapjen e fushatës zgjedhore. (Restaurant Universi në Pejë, ora 17:30)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës mban tubim zgjedhor në Pejë, merr pjesë edhe Kryeministri dhe Kryetar i AAK-së Ramush Haradinaj. (Hotel Dukagjini, ora 18:00)

- Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës mban takim me fermerë të Pejës, merr pjesë Kryeministri dhe Kryetar i AAK-së, Ramush Haradinaj. (Restoran Koha 3, ora 19:00)

- Kandidati i Lidhjes Demokratike të Kosovës për kryetar të komunës të Prizrenit Dr. Hatim Baxhaku shpalos programin qeverisës dhe prezanton kandidatët për Asamble Komunale. (Kompleksi Lidhja e Prizrenit, ora 19:30)

- Partia Demokratike e Kosovës mban tubimin elektoral në Mitrovicë. (Hotel Palace, ora 19:00)